ABD ve İran Arasında Anlaşma İhtimali Yükseldi: Trump’tan Bir Haftalık Süre

ABD ve İran arasındaki gerilimin sona ermeye yaklaştığına dair işaretler güçleniyor. Axios'un haberine göre, iki ülke, savaşı sonlandırmak ve kapsamlı nükleer müzakereler için bir çerçeve oluşturmak amacıyla tek sayfalık bir mutabakat imzalamaya çok yakın. ABD Başkanı Donald Trump, bu sürecin tamamlanabilmesi için "bir hafta" gibi kısa bir süre tanıdığını açıkladı.

Trump, son 24 saatte İran konusunda "çok iyi görüşmeler" yapıldığını ve anlaşmaya varmanın "muhtemel" olduğunu belirtti. Fox News'a konuşan Trump, İran ile anlaşma konusunda iyimser olduğunu ancak aynı zamanda temkinli yaklaştığını dile getirdi. İran'ın nükleer silahlara sahip olmasına asla izin vermeyeceklerini vurgulayan Trump, "Karşımızda anlaşma yapmak isteyen insanlar var, ne olacağını göreceğiz" dedi.

Beyaz Saray kaynaklarına göre, taraflar 14 maddelik bir mutabakatta anlaşmaya yakın. İran'ın kilit maddelere ilişkin yanıtlarını önümüzdeki 48 saat içinde vermesi bekleniyor. Bu mutabakat sağlanırsa, savaş resmen sona erecek ve Hürmüz Boğazı'nın trafiğe açılması ile yaptırımların kaldırılmasına yönelik 30 günlük detaylı bir müzakere dönemi başlayacak.

ABD ve İran arasında arabuluculuk yapan Pakistan'dan gelen kaynaklar da tek sayfalık mutabakat metni üzerinde anlaşmaya yaklaşıldığını doğruladı. Reuters'ın aktardığına göre, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, "Washington'un 14 maddelik barış teklifini değerlendiriyoruz" açıklamasında bulundu. Ancak üst düzey bir İranlı meclis üyesi, Axios'ta yer alan metnin "gerçeklikten çok bir Amerikan dilek listesi gibi" olduğunu belirterek, "Amerikalılar, yüz yüze görüşmelerde kazanmadıkları hiçbir şeyi kaybedecekleri bir savaşta kazanamayacaklar" dedi. İran'ın Tasnim Haber Ajansı da isimsiz bir kaynağa atıfta bulunarak, İran'ın ABD'ye henüz yanıt vermediğini ve teklifin kabul edilemez hükümler içerdiğini bildirdi. Kaynak, ABD medyasındaki haberlerin Trump'ı Hürmüz'deki eylemlerinde geri adım atmasını haklı çıkarmaya yönelik olduğunu ve İran'a karşı tehdit dilinin etkisiz olduğunu savundu.

Bu gelişmeler yaşanırken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Umman Körfezi'nde ablukayı ihlal etmeye çalışan İran bayraklı bir gemiye el konulduğunu duyurdu. CENTCOM, "M/T Hasna" adlı geminin uluslararası sulardan İran limanına gitmek üzereyken gözetim altına alındığını açıkladı.

İsrail'den gelen açıklamalarda ise, Trump'ın İran ile anlaşmaya yakınlığından haberdar olmadıkları ve İsrail'in çatışmaların tırmanmasına hazırlandığı belirtildi.

Taslak anlaşma metnine göre İran'ın, nükleer zenginleştirme faaliyetlerine en az 12 ila 15 yıl arasında bir moratoryum uygulaması, nükleer silah arayışından vazgeçmesi ve yer altı nükleer tesisi işletmemesi öngörülüyor. Ayrıca, BM müfettişlerine ani denetim yetkisi verilmesi ve elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması kritik maddeler arasında yer alıyor. Buna karşılık ABD'nin, İran'a yönelik yaptırımları kademeli olarak kaldırması, dondurulmuş fonları serbest bırakması ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ablukasını sonlandırması planlanıyor. Anlaşmanın çökmesi halinde ise ABD güçlerinin askeri harekata veya ablukaya döneceği belirtiliyor.

Müzakerelerin İslamabad veya Cenevre'de sürdürülmesi öngörülürken, süreçteki ilerleme nedeniyle Başkan Trump'ın Hürmüz Boğazı'ndaki yeni askeri operasyon kararından geri adım attığı ifade ediliyor. İran devlet medyası, Devrim Muhafızları Donanması'nın ABD tehditlerinin sona ermesiyle Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişin sağlanacağını duyurdu. İran Dışişleri Bakanlığı da ABD'nin teklifini değerlendirdiğini ve görüşlerini Pakistan'a ileteceğini bildirdi.

Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran'ın anlaşmayı kabul etmesi durumunda "Destansı Öfke Operasyonu"nun sona ereceğini belirtti. Hürmüz Boğazı'nın herkese açık olacağını vurgulayan Trump, İran'ın şartları kabul etmemesi halinde bombalamanın yeniden başlayacağını öne sürdü. Yüz yüze görüşmeler için ise henüz erken olduğunu söyledi.

Bu arada, Hürmüz Boğazı'ndaki tansiyon zaman zaman yükselmeye devam ediyor. Son olarak 6 Mayıs sabahında İran'ın Keşm adasında hava savunma sistemlerinin insansız hava araçlarını engellediği ve patlama seslerine benzer seslerin duyulduğu açıklandı. Hürmüzgan vilayeti yetkilileri ise herhangi bir hasar veya patlama olmadığını belirtti.

Diğer yandan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin Pekin'e giderek Çinli yetkililerle görüştüğü bildirildi. Bu ziyaretin, İran'ın bölgedeki diplomatik çabalarının bir parçası olduğu düşünülüyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER