Ankara Ayaş Domatesi, Dünyanın En İyi Domatesleri Listesinde Yerini Aldı

Uluslararası gastronomi platformu Taste Atlas tarafından hazırlanan ve dünya genelindeki en beğenilen domates çeşitlerini sıralayan listede, Türkiye'den Ankara'nın Ayaş ilçesinde yetişen yerel domates türü de önemli bir başarı elde etti. İtalya'nın dominasyonundaki listede, Ayaş domatesi 3.7 puanla yer bulurken, bu özel lezzetin üretiminin geçmişte durma noktasına geldiği ve ardından yapılan çalışmalarla yeniden canlandığı belirtildi.

Listede öne çıkan domatesler arasında İtalya'dan "Domateslerin Kralı" olarak bilinen San Marzano (4.6 puan) bulunuyor. Napoli yakınlarında, Sarno Nehri kıyısında yetişen bu domates, ince kabuğu, az çekirdeği ve parlak rengiyle öne çıkıyor. Volkanik topraklarda yetiştirilmesi ve özellikle Vera Pizza Napoletana yapımında kullanılmasıyla biliniyor.

Yunanistan'ın Kiklad Adaları'ndan gelen sert dokulu ve bol çekirdekli domates (4.5 puan), Santorini ve çevresindeki adalarda 1870'lerden beri yetiştiriliyor ve adanın üstün kaliteli bir ürünü olarak kabul ediliyor.

İtalya'dan Pachino, Sicilya'da yetişen tatlı aromalı ve sulu domates (4.5 puan), adını bulunduğu kasabadan alıyor. Salata, makarna ve pizza üzerinde sıkça tercih edilen bu tür, uzun raf ömrüyle de dikkat çekiyor. Sicilya mutfağında ezme ve sos formlarıyla da tüketiliyor.

Sicilya'dan gelen bir diğer İtalyan domatesi (4.4 puan) ise ince kabuğu, az çekirdeği ve hurma benzeri şekliyle biliniyor. Genellikle taze olarak tüketilen bu ürün, hasat sonrası dayanıklılığı ile öne çıkıyor.

Floransa menşeli bir domates türü (4.1 puan), yüksek şeker ve asit dengesiyle öne çıkıyor. Çoğunlukla pişirilerek tüketilen bu domates, çorbalarda, sandviçlerde ve salatalarda kullanılıyor.

İtalya'nın Vezüv Ulusal Parkı bölgesinde yetişen "Piennolo" domatesleri (4.1 puan), özel bir kurutma yöntemiyle yıl boyunca saklanabiliyor. Napoli çevresinde yetiştirilen bu tür, bekledikçe lezzetlenen yapısıyla pizza ve makarna gibi yemeklerde kullanılıyor.

Ligurya, İtalya'dan gelen az çekirdekli ve düşük asitli domates (3.8 puan), iri boyutu nedeniyle "Öküz Kalbi" olarak da adlandırılıyor. İnce kabuklu bu ürün, 500 grama kadar ağırlığa ulaşabiliyor ve Caprese salatası, Bruschetta gibi tariflerde tercih ediliyor.

ABD'nin Louisiana eyaletinde yetişen bir domates türü (3.4 puan), bölgenin nemli iklimi sayesinde yoğun bir aroma taşıyor. Haziran-Ağustos ayları arasında hasat edilen bu domatesin soğuk havayı sevmemesi lezzetini etkileyebiliyor.

Türkiye'den listeye giren Ayaş domatesi (3.7 puan), Ankara'nın Ayaş ilçesinde yetiştirilen ve yoğun tadıyla bilinen yerel bir tür. Genellikle çiğ tüketilen Ayaş domatesi, sos ve salça yapımında da kullanılıyor.

Ayaş domatesinin üretiminin geçmişte durma noktasına gelmesi, üreticilerin ince kabuklu ve yumuşak dokulu bu domatesi nakliye ve pazarlamada yaşadığı zorluklar nedeniyle üretimden vazgeçme noktasına gelmesinden kaynaklanmıştı. Hatta tarlalara geleneksel Ayaş domatesi yerine ithal tohumlar ekilmişti. Ancak merhum iş insanı Selami Başer'in girişimleriyle, bir arkadaşının annesinin sandığında tesadüfen bulunan tohumlar çoğaltılarak Ayaş domatesi yetiştirilmeye başlandı. Ardından Ayaş Ziraat Odası'nın çalışmalarıyla domatesin Avrupa Birliği tarafından tescili için başvurular yapıldı. Sonuç olarak Ayaş domatesi, Avrupa Birliği tarafından Korunan Menşe Adı (PDO) olarak tescil edildi ve Ankara'nın AB coğrafi işaretli ilk ürünü olma unvanını kazandı.

Listenin sonunda Rusya'dan sarı renkli ve yumuşak tat profiline sahip bir domates türü (3.3 puan) yer alıyor. Yaklaşık 80 günde olgunlaşan bu domates, genellikle konserve ve sos şeklinde tüketiliyor.

Türkiye'de yıllık domates üretimi 14,5 milyon ton civarında ve kişi başına düşen domates tüketimi ise yıllık 109 kilogram olarak kaydediliyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER