Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres 16 Yıl Sonra Kıbrıs Adasında

Diplomatik Trafik Hız Kazanıyor

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Suriye temaslarının hemen ardından rotasını Kıbrıs'a çevirdi. 16 yıl gibi uzun bir aradan sonra Ada'ya ayak basan ilk BM Genel Sekreteri olma unvanını taşıyan Guterres, bölgedeki çözüm arayışlarını yeniden hareketlendirmeyi amaçlıyor. NTV Lefkoşa Temsilcisi Selim Sayarı'nın aktardığı diplomatik kulis bilgilerine göre, Guterres'in salı günü başlayacak yoğun mesaisi, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile yapılacak görüşmeyle start alacak. Ardından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya gelecek olan Genel Sekreter, çarşamba günü ara bölgedeki BM İyi Niyet Misyonu Ofisi'nde iki lideri aynı masada buluşturacak.

Çözüm Modellerinde Derin Ayrışma

Ziyaretin zamanlaması, Kıbrıs Türk tarafındaki siyasi atmosferin değişimiyle dikkat çekiyor. Ekim ayında göreve gelen Tufan Erhürman'ın çözüm süreçlerine yönelik yapıcı tutumu, BM nezdinde süreci hızlandırıcı bir etken olarak değerlendiriliyor. Guterres'in nihai hedefi, sonbahar aylarında garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve İngiltere'nin katılımıyla 5 artı 1 formatında geniş kapsamlı bir konferans düzenlemek. Ancak tarafların çözüm vizyonları arasındaki uçurum varlığını koruyor. Rum kesimi federasyon modelinde ısrarcı olurken, KKTC ve Ankara iki devletli çözümün tek gerçekçi yol olduğunu savunuyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, BM temsilcisi Cuellar ile yaptığı görüşmelerde, Türk tarafının egemen hakları tescil edilmeden ilerleme kaydedilemeyeceğinin altını çizmişti. Erhürman ise Ankara ile tam uyum içinde hareket edeceğini vurgulayarak temkinli iyimserliğini koruyor.

Avrupa Birliği ve Güven Artırıcı Önlemler

Sürecin bir diğer karmaşık boyutu ise Avrupa Birliği'nin rolü. Rum tarafı AB'nin sürece daha aktif katılımını talep ederken, Ankara Birliği tarafsız olmamakla suçluyor ve garantörler dışındaki aktörlerin müdahalesine set çekiyor. 2004 Annan Planı ve 2017 İsviçre zirvelerinden bu yana yaşanan tıkanıklık, Guterres'in bu ziyaretini daha da kritik kılıyor. KKTC Dış Basın Birliği Genel Sekreteri Hüseyin Turan, ziyaretin temel amacının kopma noktasına gelen doğrudan teması yeniden canlandırmak olduğunu belirtiyor. Yeni geçiş kapılarının açılması, teknik komitelerin enerji, çevre ve gençlik gibi alanlarda iş birliğini artırması ve güven artırıcı önlemlerin hayata geçirilmesi masadaki öncelikli başlıklar arasında yer alıyor. BM, bu hamleyle Kıbrıs meselesinin hala uluslararası gündemin merkezinde olduğu mesajını vererek, taraflar arasındaki buzları eritmek için diplomatik bir köprü kurmayı hedefliyor. Guterres'in temasları neticesinde ortaya çıkacak takvim, Ada'nın gelecekteki siyasi rotasını belirleyecek en önemli belge niteliği taşıyacak. Görüşmelerin sonunda tarafların ortak bir zeminde buluşup buluşamayacağı ise merakla bekleniyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER