Engellilere ÖTV’siz Araç Alımında Geniş Kapsam: Yeni Düzenlemeler ve Detaylar

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda kabul edilen yeni düzenleme ile yüzde 40 ve üzeri engeli bulunan bireyler, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetiyle otomobil sahibi olabilecek. Cumhurbaşkanı'nın onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek olan bu değişiklik, Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda önemli bir güncellemeyi beraberinde getiriyor. Daha önce ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağı tespit edilen bireyler de artık bu hakka sahip olacak. Bu kapsamda, belirlenen taşıtların ilk alımında 10 yılda bir kez ÖTV istisnası uygulanacak.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan 30 Aralık 2023 tarihli ve 29330 sayılı Resmi Gazete'deki Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği'ne göre, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren ÖTV ve Motorlu Taşıtlar Vergisi'nden (MTV) muaf olarak araç satın alınabilecek. Bu muafiyetten yararlanmak için aracın motor silindir hacmine bakılmaksızın, vergiler dahil toplam bedelinin 2 milyon 873 bin 900 Türk Lirası'nın altında olması ve aracın yüzde 40 oranında yerli üretim şartını taşıması gerekiyor.

Mevcut durumda, Türkiye'de yüzde 90 ve üzeri engellilik oranına sahip bireyler belirlenen fiyat limitleri dahilinde ÖTV ödemeden araç alabiliyor. Daha düşük engellilik oranlarında ise araçta özel tertibat bulunması şartı aranıyordu. Yeni düzenleme ile ortopedik engeli bulunan ve bu sebeple sürücü belgesi alamayan yüzde 40 ve üzeri engelli bireyler de bu muafiyetten faydalanabilecek. Muafiyet kapsamında alınan araçların belirli bir süre satılamayacağı ve bu süre dolmadan yapılan satışlarda ödenmeyen ÖTV'nin tahsil edileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle, araç sahipliği planlamasının dikkatli yapılması büyük önem taşıyor.

Emeklilere yönelik ÖTV'siz araç alımını sağlayacak bir kanun teklifi mecliste komisyonda yer alsa da henüz görüşülmedi ve hayata geçeceğine dair kesin bir işaret bulunmuyor. Bu durumun milyonlarca emekliyi beklentiye soktuğu ve internette dolaşan asılsız haberlere itibar edilmemesi gerektiği vurgulanıyor.

Türkiye'de yaklaşık 17 milyon emekli bulunurken, trafikteki araç sayısı 33 milyon civarında. Yıllık sıfır araç satışı ise yaklaşık 1,3 milyon seviyesinde seyrediyor. Yeni bir düzenlemenin hayata geçmesi durumunda, ikinci el otomobil fiyatlarında önemli düşüşler yaşanabileceği, sıfır araç bulunurluğunun azalabileceği ve geçmiş yıllardaki karaborsacılık benzeri durumların yeniden ortaya çıkabileceği öngörülüyor.

Engelli aracı 10 yıllık süre dolmadan pert olursa, ÖTV ödeme zorunluluğu doğmuyor. Kasko şirketi, aracı rayiç bedel üzerinden pert kabul ediyor. Ancak kasko tazminatı, aracın ÖTV'siz piyasa değerinden hasar anındaki yıpranma payı düşülerek hesaplanıyor ve ÖTV tutarı kaskodan tahsil edilemiyor. Pert olan araç için yeniden ÖTV'siz araç alma hakkı devam ediyor.

Engelli araç sahibi vefat ettiğinde, araç yasal mirasçılara intikal ediyor ve ortak mal haline geliyor. 10 yıllık yasal süre dolmadan vefat durumunda, araç mirasçılara veraset yoluyla geçerse ÖTV ödenmesi gerekmiyor. Ancak aracın kullanımı ve satışı için mirasçıların feragatnamesi veya mahkeme kararıyla aracın tek bir kişi üzerine devredilmesi gerekiyor. 10 yıllık sürenin dolmasının ardından ise araç satıldığında ÖTV ödemesi yapılmıyor.

Engelli araçları, küçük yaşta çocuğu olanlar veya yaşı ilerlemiş bireyler adına doğrudan alınamıyor. Araç mutlaka engelli bireyin adına tescil ediliyor. Ancak araç engelli birey adına alındıktan sonra birinci derece yakınları (eş, anne, baba, çocuklar) tarafından kullanılabiliyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER