Gençlerde Bağırsak Kanseri Artışı Doktorları Endişelendiriyor: Nedenleri ve Önlemler

Kalın bağırsak kanseri, uzun yıllardır 50 yaş üzeri bireylerde daha sık görülen bir hastalık olarak biliniyordu. Ancak son yıllarda, 50 yaş altı gençlerde bu kanser türünün görülme sıklığında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Bu durum, tıp dünyasında ciddi endişelere yol açarken, uzmanlar bu eğilimin ardındaki nedenleri araştırmaya devam ediyor. Amerikan Kanser Derneği'nin yayımladığı son çalışma, kolon kanseri olarak da bilinen bağırsak kanserinin, 20 ile 49 yaş arasındaki bireylerde ölüm oranlarında eşi benzeri görülmemiş bir yükselişe neden olduğunu ortaya koydu.

Her yıl, genç yetişkinlerde bağırsak kanseri teşhis oranlarında yaklaşık yüzde 3'lük bir artış gözlemleniyor. 2026 yılına gelindiğinde, ABD'de 158 bin 850 yeni bağırsak kanseri vakası ve 55 bin 230 ölüm vakası bekleniyor. Bu endişe verici artış, sadece Amerika Birleşik Devletleri ile sınırlı kalmayıp, İngiltere, Avustralya ve Kanada gibi pek çok ülkede de benzer bir tablo çiziyor.

"BU HASTALIK ARTIK SADECE İLERİ YAŞ İÇİN RİSK DEĞİL"

Amerikan Kanser Derneği'nden Dr. Ahmedin Jemal, yaptığı açıklamada, "Kolorektal kanserin artık sadece yaşlıların hastalığı olarak adlandırılamayacağı açıkça ortada" ifadelerini kullandı. Dr. Jemal, ayrıca, "1950 sonrası doğan nesillerde görülen bu kanser dalgasının nedenlerini belirlemek için daha fazla araştırma yapmalıyız" diyerek konunun aciliyetine dikkat çekti. İngiltere'de her yıl yaklaşık 17 bin 700 kişinin ölümüne neden olan bağırsak kanseri, ülke genelinde kanserden ölümlerin ikinci en yaygın nedeni konumunda. Cancer Research UK'nin en güncel verileri, İngiltere'de 25-49 yaş arasındaki bireylerde genel kanser teşhis oranlarının yüzde 24 arttığını gösteriyor. Bu durum, genç nüfusun sağlık riskleri açısından daha yakından takip edilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

BESLENMENİN ROLÜ NE?

Cancer Research UK'nin baş klinik uzmanı Profesör Charles Swanton, "Son on yıllarda, İngiltere'deki genç yetişkinlerde kanser görülme oranlarında belirgin bir artış yaşandı. Kanıtlar, 50 yaşın altındaki yetişkinlerde kanser vakalarının arttığını gösteriyor" diyerek bu durumu ciddi bir uyarı olarak değerlendirdi. Harvard Tıp Fakültesi'nde tıp profesörü ve onkolog Dr. Aparna Parikh, erken başlangıçlı kolorektal kanserin artışını karmaşık bir durum olarak tanımlarken, "Bu artışın beslenme, çevre ve mikrobiyom faktörlerinden kaynaklandığını düşünüyoruz. Kanser vakalarının neden arttığını anlamak, nasıl müdahale edebileceğimizi ve kanser taraması için yüksek riskli hastaları nasıl belirleyeceğimizi keşfetmemize yardımcı olabilir" şeklinde konuştu.

KALIN BAĞIRSAK KANSERİ VE ÇEVRESEL FAKTÖRLER

Amerikan Kanser Derneği'nin son çalışması, ABD'deki bağırsak kanseri vakalarının detaylı bir analizini sunuyor. Çalışma, 2004 yılından bu yana bağırsak kanseri ölümlerinde yüzde 1'lik bir artış olduğunu gösteriyor. Ayrıca, rektum kanserinin ABD'deki bağırsak kanseri vakalarının yüzde 32'sini oluşturduğuna dikkat çekiliyor ki bu oran 2000'li yılların ortasında yüzde 27 civarındaydı. Rektum kanseri, kalın bağırsağın son bölümü olan ve dışkının vücuttan atılmadan önce depolandığı rektumu etkileyen bir kanser türüdür. Kolon kanseri ise kalın bağırsağın daha üst kısımlarında gelişir. Yapılan araştırmalar, yüksek yağlı ve düşük lifli diyetlerin bu artışta önemli bir rol oynayabileceğini öne sürüyor. Bu tür beslenme alışkanlıkları, kabızlığa yol açarak dışkının kalın bağırsağın alt kısmında daha uzun süre kalmasına neden olabilir. Bu durum, bakterilerin hücre DNA'sına zarar verme riskini artırabilir. Bunun yanı sıra, işlenmiş etler ve çevresel kirleticiler gibi faktörler de potansiyel kanserojenlere maruz kalmayı artırarak riski yükseltiyor.

KALIN BAĞIRSAK KANSERİ RİSKİ NASIL AZALTILIR?

İngiltere'de bağırsak kanseri vakalarındaki artışla ilgili endişeler sürerken, uzmanlar bu hastalığın önlenmesi için çeşitli önerilerde bulunuyor. Gastroenteroloji uzmanı Dr. Angad Dhillon, sağlıklı yaşam tarzının önemini vurgulayarak, "İnsanların riski azaltmak için alabileceği birçok önleyici tedbir var. Bitkisel ve lifli besinler açısından zengin bir beslenme düzeni, sağlıklı bir kilonun korunması, fiziksel olarak aktif kalma, sigaradan uzak durma, alkol tüketimini sınırlama ve stresi yönetme, bağırsak sağlığını destekleyen önemli faktörlerdir" dedi. Bu öneriler, hem hastalığın önlenmesinde hem de erken teşhisinde kritik rol oynayabilir. Bağırsak kanserinin erken teşhisi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile önlenmesi, gelecekteki nesiller için daha sağlıklı bir gelecek sunma potansiyeli taşıyor. Bu nedenle, genç yaşlardan itibaren sağlıklı beslenme alışkanlıkları edinmek, düzenli egzersiz yapmak ve risk faktörlerinden kaçınmak büyük önem taşıyor. Tıbbi kontrollerin aksatılmaması ve herhangi bir şüpheli durumda doktora başvurulması, bu tehlikeli hastalığın erken evrede yakalanarak başarılı bir şekilde tedavi edilmesini sağlayacaktır. Uzmanlar, halk sağlığı kampanyaları ile farkındalığın artırılmasının ve erken tarama programlarının yaygınlaştırılmasının da bu mücadelede önemli bir yer tuttuğunu belirtiyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER