Hollanda’dan İstanbul’a Sanayi Mirası: Koç Müzesi’nde Tarihi Motorlar Canlandı

Hollanda'da yer alan Het Van Osch Müzesi'nin önemli bir bölümünü oluşturan buhar ve gaz motorları koleksiyonu, artık Türkiye'de meraklılarıyla buluşuyor. İstanbul'un köklü sanayi müzelerinden Rahmi M. Koç Müzesi, bu nadide eserlere ev sahipliği yapmaya başladı. Sanayi devriminin çığır açan makinelerini ve teknolojik gelişmeleri gözler önüne seren bu özel sergi, ziyaretçilere geçmişe bir yolculuk vaat ediyor. Hollanda'dan titizlikle getirilen ve müzenin Tersane Binası'nda sergilenen koleksiyon, 1840'lardan 1970'lere kadar uzanan geniş bir zaman dilimini kapsıyor. Bu zengin koleksiyonda, gemi makinelerinin karmaşık yapısını anlatan üç genleşmeli modellerden, farklı boyutlardaki yatay ve dikey buhar motorlarına, sanayinin ilk içten yanmalı motor örneklerinden, verimlilikleriyle öne çıkan "Vur-kaç tipi" gaz motorlarına kadar pek çok değerli parça bulunuyor.

Müzede sergilenen eserler arasında, 1860'lı yıllarda Etienne Lenoir tarafından geliştirilen ve ticari kullanıma sunulan ilk içten yanmalı motor olma özelliğini taşıyan döner valfli "Lenoir" gaz motorunun bir modeli de yer alıyor. Ayrıca, 20. yüzyıl boyunca mühendislik eğitimlerinde gösterim amacıyla yaygın olarak kullanılan, yüksek işçilik kalitesi, hassas döküm yöntemleri ve sağlamlığıyla tanınan Stuart Turner'ın çalışır durumdaki modelleri de koleksiyonun dikkat çekici parçalarından. İngiliz Marshall and Sons firması tarafından üretilmiş Seyyar Buhar Makinesi'nin 1/3 ölçekli çalışan bir modeli de ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Bunun yanı sıra, 1898 yılında Almanya'nın Magdeburg kentinde Langensiepen ve Co tarafından imal edilmiş bir motor da sergileniyor. Bu motorun ilginç bir kullanım hikayesi bulunuyor; gündüzleri bir fabrikanın değirmenine güç verirken, akşamları fabrika kapandıktan sonra motorun kayışı jeneratöre bağlanarak civardaki evlerin aydınlatılmasında kullanılıyordu. Bu koleksiyon, buhar gücünden içten yanmalı motorlara doğru yaşanan teknolojik evrimi, dönemin üstün işçilik anlayışını ve mühendislik alanındaki ilerlemeleri somut örnekler üzerinden bütüncül bir şekilde gözlemleme fırsatı sunuyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER