Hürmüz Boğazı’nda Gerilim Tırmanıyor: 16 Tanker Hedef Alındı, Deniz Trafiği Durma Noktasında
İran'ın ABD ve İsrail saldırılarına yanıt olarak Hürmüz Boğazı'nı hedef alması, küresel petrol ticaretini sekteye uğrattı. Son iki haftada 16 tanker vuruldu, deniz trafiği durma noktasına geldi ve petrol fiyatları tarihi zirvelere tırmandı.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik artan saldırıları, küresel petrol ticaretinin can damarı olan Hürmüz Boğazı'nda tansiyonu zirveye taşıdı. Son iki haftada en az 16 tanker ve ticari geminin hedef alınmasıyla bölgedeki deniz trafiği neredeyse tamamen durma noktasına geldi. New York Times'ın analizine göre, savaşın başladığı yaklaşık iki haftalık süreçte petrol tankerleri, yük gemileri ve diğer ticari araçlar ardı ardına saldırılara maruz kaldı. İran, daha önce "geçiş yasağı" ilan ettiği Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan gemilerin hedef olacağını duyurmuştu. Bazı saldırıların sorumluluğunu üstlenen İran, son olaylarda Irak'a ait iki petrol tankerinin denizde alevler içinde kaldığı bilgisini paylaştı.
Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin hedef alınması, İran'ın en kritik stratejik hamlelerinden biri olarak öne çıkıyor. Basra Körfezi'ni dünya pazarlarına bağlayan bu dar boğazdan, normal şartlarda dünya petrolünün yaklaşık beşte biri sevk ediliyor. Savaş öncesinde günde ortalama 80 petrol tankeri bu rotayı kullanırken, son saldırılarla birlikte bu sayı günde sadece bir veya iki gemiye kadar geriledi. Çarşamba günü boğaz çevresinde üç ticari geminin vurulmasının ardından saatler sonra Irak açıklarında iki tanker daha hedef alındı. Bu gelişmeler üzerine Irak ve Umman, bazı petrol terminallerini geçici olarak kapatma kararı aldı.
Küresel petrol piyasası bu durumdan büyük bir şok yaşadı. Uluslararası Enerji Ajansı, yaşananların küresel petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintilerinden birine yol açtığını duyurdu. Savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatları yaklaşık yüzde 40 oranında artarak varil başına 100 doların üzerine çıktı. Bazı ekonomistler, fiyatların 200 dolara kadar çıkabileceği yönünde uyarıda bulunurken, ABD başta olmak üzere bazı ülkeler stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürme planlarını devreye soktu.
Analistler, İran'ın askeri olarak zayıflamış olsa da ekonomik baskı kurma amacıyla Hürmüz Boğazı'nı stratejik bir koz olarak kullandığını belirtiyor. İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, göreve geldikten sonra yaptığı ilk açıklamalarda boğazın kapatılması tehdidini yineleyerek, "Hürmüz Boğazı'nı kapatma kozunun kullanılmaya devam edilmesi gerekiyor" ifadelerini kullanmıştı. Hürmüz Boğazı'nın coğrafi konumu İran'a önemli avantajlar sağlıyor. Yaklaşık 32 kilometre genişliğindeki boğazın en dar noktası İran kıyılarına oldukça yakın. ABD'li askeri yetkililer, boğazın tamamen güvenli hale getirilmesinin askeri açıdan büyük zorluklar barındırdığını ifade ediyor.
Bu gerginliğin bir diğer önemli boyutu ise mayın tehdidi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın boğaza deniz mayınları yerleştirmeye başladığını açıkladı. ABD güçlerinin şu ana kadar 30 mayın döşeme gemisini hedef aldığını duyurmasına rağmen, İran'ın yüzlerce küçük tekne kullanarak mayın yerleştirmesi durumunda, bu mayınların temizleme operasyonlarının haftalarca sürebileceği tahmin ediliyor. Bu durum, bölgedeki deniz trafiği için ciddi bir risk oluşturmaya devam ediyor.
Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER