Hürmüz Boğazı’nda Kritik Saat: ABD Ablukası Başlıyor, Detaylar Netleşiyor

ABD Başkanı Donald Trump'ın talimatıyla Hürmüz Boğazı'na yönelik deniz ablukası bu öğleden sonra TSİ 17.00 itibarıyla yürürlüğe girecek. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM tarafından duyurulan ve ardından Trump'ın sosyal medya platformu Truth üzerinden teyit ettiği abluka, İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemileri hedef alacak. Bu gelişme, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da düzenlenen ve 2 haftalık kırılgan ateşkesin tehlikeye girmesiyle sonuçlanan görüşmelerin ardından yaşanıyor. Abluka öncesinde, iki tanker petrol yüklü olarak boğazı geçerek Basra Körfezi'nden ayrıldı.

ABLUKA MEKANİZMASI VE KAPSAMI

Basra Körfezi ve Umman Körfezi'ndeki tüm İran limanlarını etkilemesi beklenen ablukada, Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara seyreden gemilerin geçişlerine izin verileceği belirtildi. ABD donanması, İran dışındaki limanlara giden veya oradan gelen gemilerin engellenmeyeceğini açıkladı. Ticari gemilere, abluka başlamadan önce resmi bildirimlerle ek bilgilendirme yapılacağı duyuruldu.

Trump, 12 Nisan'da yaptığı açıklamada, uluslararası sularda İran'a geçiş ücreti ödeyen gemilerin durdurulacağını ve Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların imha edileceğini belirtmişti. Sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, "Yasadışı geçiş ücreti ödeyen hiç kimse açık denizlerde güvenli geçiş yapamayacak" ve "Bize veya barışçıl gemilere ateş eden herhangi bir İranlı cehenneme gönderilecek!" ifadelerini kullanmıştı.

ABD ordusu, bölgedeki denizcilere gönderdiği bir notta, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nın doğusundaki Arap Denizi'nde ablukanın uygulanacağını bildirdi. Abluka altındaki bölgeye izinsiz giren veya ayrılan her geminin durdurulma, rota değiştirme ve alıkoyma işlemlerine tabi olacağı açıklandı. Ablukanın bayrak ayrımı gözetmeksizin tüm gemi trafiği için geçerli olacağı, ancak Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki varış noktalarına giden veya gelen tarafsız transit geçişlerin engellenmeyeceği vurgulandı. Tarafsız gemilerin, kaçak kargo tespitine yönelik "ziyaret ve arama" denetlemelerine tabi tutulabileceği, insani yardım taşıyan gemilere ise denetim şartıyla izin verileceği belirtildi.

İRAN'DAN TEPKİ: ATEŞKES İHLALİ VE MİSİLLEME İHTİMALİ

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'na yaklaşan askeri gemilerin ateşkes ihlali sayılacağını ve karşılık göreceğini duyurdu. Mevcut 2 haftalık ateşkesin 22 Nisan'a kadar sürmesi beklenirken, uzmanlar Körfez'den geçen enerji akışının normale dönmesinin zaman alacağı ve bunun küresel ekonomi için daha yüksek yakıt fiyatları ve enflasyon anlamına geleceği tahmininde bulunuyor.

İran Silahlı Kuvvetleri'nden Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, ABD'nin "deniz ablukası" tehdidine tepki göstererek, bu kararı "yasa dışı bir eylem ve korsanlığın bir işareti" olarak nitelendirdi. Zülfikari, "İran Silahlı Kuvvetleri, Basra Körfezi ve Umman Denizi'ndeki limanların güvenliğinin ya herkes için ya da hiç kimse için olduğunu açık ve kesin bir şekilde ilan eder. İran'ın Basra Körfezi ve Umman Denizi sularındaki limanlarının güvenliği tehdit edilirse bölgedeki hiçbir liman güvende olmayacaktır." açıklamasında bulundu.

İNGİLTERE'DEN ABLUKA KARŞITI AÇIKLAMA

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin İran savaşına sürüklenmeyeceğini ve Hürmüz Boğazı'nın abluka altına alınmasını desteklemediğini belirtti. Starmer, Boğaz'ın yeniden açılmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.

İSLAMABAD GÖRÜŞMELERİNDE KİLİT SORUNLAR

İran medyası, İslamabad'da başarısızlıkla sonuçlanan müzakerelerde bir dizi konuda anlaşma sağlandığını ancak Hürmüz Boğazı ve İran'ın nükleer programının ana anlaşmazlık noktaları olduğunu bildirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin "maksimalizm, sürekli değişen hedefler ve abluka" ile karşılaştığını ifade etti.

NTV diplomasi muhabiri Deniz Kilislioğlu, İslamabad'daki görüşmelerin başlangıçta olumlu bir havada geçtiğini ancak İran'ın Lübnan ateşkesi ve Körfez'deki dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması taleplerinin ABD tarafından doğrudan görüşme isteğiyle karşılandığını aktardı. İran'ın bu taleplerin karşılanması durumunda doğrudan görüşebileceğini belirtirken, Pakistan'ın müzakere masasında konuşulması yönündeki önerisinin ABD tarafından kabul görmediği kaydedildi.

Kilislioğlu, görüşmelerin 1979 İran İslam Devrimi'nden bu yana en üst düzeyde yapılmış görüşme olduğunu ve taraflar arasındaki ilk doğrudan görüşme olduğunu belirtti. Görüşmelerin finans, yaptırım ve nükleer konularında teknik ekiplerin müzakereleriyle başladığını ancak "Hürmüz tıkanıklığı" yaşandığını söyledi. Kilislioğlu, sürpriz olarak ABD'nin Hürmüz'ün kontrolünde kendisinin de olmasını istemesinin İran tarafından reddedildiğini ve bu krizin aşılamadığını kaydetti. İlerleyen saatlerde İsrail'in ABD heyetine mesajlar gönderdiğine dair temasların da görüşmelerin seyrini etkilediği aktarıldı.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER