İran’da Savaşın Kaderini Belirleyebilecek 4 Kilit İsim: Trump’ın ‘İçeriden Biri Var’ Açıklaması ABD Basınında Yankı Buldu
ABD-İran-İsrail savaşının 25. gününde, ABD Başkanı Trump'ın müzakere iddiaları ve İran'daki belirsizlikler gündemde. İsrail'in suikastlarının ardından kimin karar alıcı olduğu araştırılıyor. ABD basını, savaşın seyrini etkileyebilecek 4 kilit ismi mercek altına aldı: Galibaf, Mücteba Hamaney, Arakçi
ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmaların 25. gününde tansiyon yüksek seyrederken, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile bir anlaşmaya yaklaştığı yönündeki müzakere iddiaları uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu. Trump, açıklamasında görüştüğü kişilerin "içeriden birileri" olduğunu ve "büyük saygı gördüklerini" belirtse de, bu kişilerin kimlikleri hakkında bilgi vermedi. ABD basını, İsrail’in İranlı üst düzey liderlere yönelik suikastlarının ardından ülkede kimin söz sahibi olduğu ve ABD ile masaya oturabilecek yetkiye kimin sahip olduğu konusundaki belirsizliğe dikkat çekiyor.
Savaşın başında hayatını kaybeden Dini Lider Ali Hamaney ve yerine geniş yetkilerle geçmesi beklenen Ali Laricani’nin durumu belirsizliğini koruyor. Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney, resmi olarak babasının yerine geçse de gözlerden uzak bir yaşam sürüyor. ABD’li yetkililer, daha önce iki tur nükleer görüşmelere liderlik eden Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’yi kilit bir karar verici olarak görmediklerini belirtiyor. Beyaz Saray’ın, İran’da gerçek karar alıcıları tespit etme ve iletişim kanalları kurma çabası sürüyor. Axios'un haberine göre Trump’ın rejim değişikliği beklentisi, liderlik tablosundaki karmaşıklığı artırıyor.
İran Meclis Başkanı Muhammed Galibaf ile Trump temsilcileri arasında bir telefon görüşmesi ve potansiyel bir yüz yüze toplantı ayarlanmaya çalışıldığı iddiaları ortaya atıldı. Ancak Galibaf, herhangi bir müzakereyi reddetti. Kaynaklar, Galibaf’ın rejim içindeki kıdemi nedeniyle sürece dahil edilmesinin önemini vurguluyor.
ABD basınına göre, İran'da hayatta kalan ve savaşın seyrini etkileyebilecek şu isimler öne çıkıyor:
MUHAMMED BAGIR GALİBAF: Eski bir Devrim Muhafızları generali ve Tahran eski belediye başkanı olan Galibaf, şu anda İran’daki karar alma mekanizmasındaki en üst düzey sivil yetkili konumunda. Mücteba Hamaney’in yakın müttefiki olarak biliniyor. Haziran ayındaki 12 günlük savaşta kilit rol oynayan Galibaf, Trump’ın İran’ın enerji tesislerini bombalama tehdidine karşılık olarak İran’ın Körfez’deki enerji tesislerini ve İsrail’i vuracağı uyarısında bulunmuştu. Uzun süredir rejimde önemli bir güç merkezi olarak görülen Galibaf, güçlü Devrim Muhafızları bağlarına sahip olmasına rağmen serveti ve yolsuzluk iddiaları nedeniyle eleştiriliyor.
MÜCTEBA HAMANEY: İran savaşı başladıktan kısa süre sonra babası Ali Hamaney’in yerine geçen Mücteba Hamaney, İsrail’in savaş başındaki hedef listesinin başında yer aldı. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Mücteba’nın babasını hedef alan saldırıda "yaralandığını ve muhtemelen ağır hasar aldığını" belirtti. Axios yazarı Barak Ravid’e göre Hamaney’in sağlık durumu, nerede olduğu ve savaştaki rolü belirsizliğini koruyor. ABD istihbarat servisleri olası hareketlilikleri izlerken, şu ana kadar aktif olarak savaşı yönettiğine dair bir işaret bulunmuyor.
ABBAS ARAKÇİ: Deneyimli bir diplomat ve siyasetçi olan Arakçi, 2024’ten beri Dışişleri Bakanı olarak görev yapıyor ve daha önce Witkoff ile Kushner ile iki tur nükleer görüşme yürütmüştü. The Wall Street Journal tarafından "rejime sadık ve yorulmak bilmez bir müzakereci" olarak tanımlanan Arakçi ile Witkoff arasındaki mesajlaşmalar, son bir yılda Washington-Tahran hattındaki ana iletişim kanalı oldu. Ancak Arakçi, savaş başladıktan sonra Witkoff ile doğrudan temas kurduğunu reddetti.
MESUD PEZEŞKİYAN: İran Cumhurbaşkanı, Dini Lider'in altında önemli bir pozisyonda bulunuyor. Hamaney’in öldürülmesinin ardından geçici Liderlik Konseyi’ne dahil edilen Pezeşkiyan, günlük yönetimde önemli yetkilere sahip olsa da, savaş planlaması ve diplomasi süreçlerinin merkezinde yer almadığı düşünülüyor.
Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER