İran’dan Savaşın Sonu İçin Kapsamlı Barış Planı: Zarif’ten Tahran ve Washington’a Çağrı

İran'ın eski Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, bölgedeki savaşın sonlandırılmasına yönelik hem Tahran hem de Washington'a yönelik kapsamlı bir barış planı önerisi sundu. ABD'de yayımlanan Foreign Affairs dergisinde "İran savaşı nasıl bitirmeli?" başlığıyla yayımlanan makalesinde Zarif, tarafların geçici bir ateşkes yerine kalıcı bir barış anlaşmasına odaklanması gerektiğini vurguladı. Makalesinde İran'ın mevcut durumda bir üstünlüğe sahip olduğunu belirtse de, bu üstünlüğün zafer ilan etmek ve anlaşma zemini oluşturmak için kullanılması gerektiğini savundu. Uzayan çatışmaların daha fazla can kaybına, altyapı yıkımına ve kaynak israfına yol açacağı uyarısında bulunan Zarif, savaşın tırmanmasının ABD'yi kara harekatına itebileceği riskine de dikkat çekti. Bu tür bir hamlenin ABD için umutsuz bir çıkmaz olacağını ve İran'a da fayda sağlamayacağını belirtti.

Zarif, tarafların önünde iki yol olduğunu dile getirdi. İlk seçenek olan ateşkes anlaşmasının, temel sorunları çözmede yetersiz kalacağını ve yeni çatışmalara zemin hazırlayabileceğini ifade etti. İkinci ve tercihen uygulanması gereken yolun ise kapsamlı bir barış anlaşması olduğunu savundu. Bu anlaşmaya giden yolda atılması gereken acil adımlar olduğunu da ekledi. Bu adımlardan ilki, İran'ın Umman ile işbirliği yaparak ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişini sağlaması ve aynı zamanda ABD'nin de Hürmüz Boğazı'nın İran için açık tutulmasına izin vermesi.

Kalıcı bir barış anlaşmasının temel unsurları hakkında da açıklamalarda bulunan Zarif, İran'ın nükleer silah edinme arayışından vazgeçmesi ve nükleer programına sınırlamalar getirmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca ABD ile karşılıklı ve kalıcı bir saldırmazlık paktını kabul etmeye hazır olması gerektiğini vurguladı. Eş zamanlı olarak ABD'nin de İran'a yönelik tüm yaptırımları kaldırması çağrısında bulundu.

Bölgesel güvenlik ağları oluşturulması gerektiğini de öne süren Zarif, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Körfez ülkelerinin de dahil olacağı bir yapının kurulmasını önerdi. Bu güvenlik ağının, İran ve Umman arasında Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin güvenliği için resmi düzenlemeler oluşturmasını da içereceğini belirtti. Zarif, Çin, Rusya ve ABD'nin İran ve Basra Körfezi ülkeleriyle bir nükleer zenginleştirme konsorsiyumu kurmasını da teklif etti. Bu konsorsiyumun, Batı Asya'nın tek zenginleştirme tesisi haline gelmesi ve İran'ın tüm zenginleştirilmiş materyallerini ve ekipmanlarını buraya transfer etmesi gerektiğini ifade etti. Son olarak Zarif, ABD'den 2025 ve 2026'daki savaşların neden olduğu hasar ve kayıplar için tazminat talebinde bulundu.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER