İran’ın Yeni Dini Lideri Mücteba Hamaney: Gölgedeki Güç Kimdir?

İran Uzmanlar Meclisi, Ali Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney'i ülkenin yeni dini lideri olarak seçti. Kamuoyundan uzak durmasıyla bilinen Mücteba Hamaney, rejim içinde önemli bir etkiye sahip. Bu durum, muhalifler arasında öfkeye neden olabilir.

Mücteba Hamaney, 1969'da Meşhed'de doğdu. İslam Devrimi'nin ardından babasının yükselişiyle birlikte Tahran'a taşındı. Alavi Lisesi'nde eğitim gören Hamaney, 1987'de Birinci Körfez Savaşı'na katıldı. Bu dönemde kurduğu ilişkiler, onun güvenlik ve istihbarat servislerindeki etkisini artırdı. Devrim Muhafızları ile yakın bağları da bu zamana dayanıyor.

Babası Ayetullah Ali Hamaney'in 1989'da dini lider olmasıyla Mücteba Hamaney'in siyasi ve dini alandaki yükselişi hızlandı. 1999'da dini merkez Kum'a yerleşerek din adamları arasında saygınlık kazandı ve dini seminerlerde ders verdi.

2005'te Mahmud Ahmedinejad'ın cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmasının ardından reformist siyasetçiler, Mücteba Hamaney'i seçimlere müdahale etmekle suçladı. Ali Hamaney ise oğlunu savunarak onun da "bir üstat" olduğunu belirtti.

Mücteba Hamaney, babasının çocukları arasında en etkili isim olarak kabul ediliyor. 2009'daki tartışmalı seçimlerin ardından Besic gücüyle bağlantılı olduğu iddia edildi. İranlı muhalif grupların hedefi haline gelen Hamaney, 2019'da ABD tarafından yaptırım listesine alındı.

ABD-İsrail saldırısında babasıyla birlikte eşini, annesini ve oğlunu da kaybeden Mücteba Hamaney'in yüksek rütbeli bir din adamı olmaması ve resmi bir görevinin bulunmaması, halefiyet sürecinde dezavantaj olarak görülüyor. Anayasal olarak gerekli yürütme ve idari tecrübeye sahip olmadığı belirtiliyor.

2024'te Uzmanlar Meclisi'nin toplandığı dini lider halefiyet sürecinde, babası Mücteba Hamaney'in değerlendirme dışı bırakılmasını ifade etmişti. Ancak bazı uzmanlar, Mücteba Hamaney'in güvenlik ve askeri kurumların koordinasyonundaki bilgisine dikkat çekiyor. Onun, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman gibi bir figür olarak öne çıkabileceği öngörülüyor. Hamaney'in dini liderlik yolundaki bu adımı, İran'ın siyasi geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Rejimin geleceği ve İran'ın uluslararası ilişkilerindeki olası değişimler, Mücteba Hamaney'in liderlik tarzı ve politikalarıyla yakından şekillenecek. Bu atama, hem iç siyasette hem de bölgesel dengelerde yeni bir dönemin başlangıcı olarak yorumlanıyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER