İslamabad’da Tarihi Müzakere: ABD ve İran Orta Doğu Barışı İçin Masada

Pakistan'ın başkenti İslamabad, Orta Doğu'daki gerilimi azaltma potansiyeli taşıyan tarihi bir müzakereye ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. ABD ve İran temsilcileri, bölgedeki çatışmaları sonlandırmak amacıyla bir araya gelecek. Görüşmeler öncesinde taraflardan gelen açıklamalar, müzakerelerin hassasiyetini ve potansiyel sonuçlarını gözler önüne seriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, müzakerelerden sonuç alınamaması durumunda askeri operasyonlara devam edileceği yönünde sinyaller verirken, İran da masaya kendi talepleriyle gelecek. İran'ın ABD ile bu hafta sonunda İslamabad'da yapması planlanan görüşmeler, İsrail'in Lübnan'a yönelik artan saldırıları nedeniyle başlangıçta bir belirsizlik yaşamıştı. Ancak Pakistan'dan gelen açıklama, diplomatik çabaların devam ettiğini gösterdi.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, her iki ülkenin de temsilcilerinin İslamabad'da bulunacağını doğruladı. Şerif, ABD-İran görüşmelerini "tarihi bir fırsat" olarak nitelendirerek, çatışma yerine diyaloğun önemine vurgu yaptı. Başbakan Şerif, "Her iki ülkenin liderleri davetimiz üzerine müzakere için İslamabad'da olacak. Pakistan, bu zorlu görevin başarıya ulaşması için elinden gelenin en iyisini yapacaktır. Sonuç Allah'ın takdiridir." ifadelerini kullandı.

İRAN'DAN MÜZAKERE ÖNCELİKLERİ
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf başkanlığındaki İran heyeti, müzakereler için İslamabad'a ulaştı. Galibaf, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada, Lübnan'da acil bir ateşkesin sağlanması gerektiğini belirtti. Ayrıca, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını da müzakerelerin ön koşulları arasında sıraladı. İran basını da, bu ön koşulların kabul edilmesi halinde görüşmelere başlanacağını duyurdu.

TRUMP'TAN SERT MESAJLAR
ABD Başkanı Donald Trump, müzakereler öncesinde yaptığı açıklamalarda, İran'a yönelik tehditlerini yineledi. Trump, "Daha önce İran'a karşı kullandığımız silahlardan daha üstünlerini gemilerimize yüklüyoruz. Anlaşma sağlanamazsa, silahlarımızı son derece etkili bir şekilde kullanacağız." dedi. New York Post'a konuşan Trump, "Neler olacağını 24 saat içinde öğreneceğiz. Doğruyu söyleyip söylemediklerini bilmediğimiz kişilerle muhatap oluyoruz." şeklinde konuştu.

OLASI ANLAŞMANIN TEMEL ŞARTI NÜKLEER SİLAHSIZLANMA
Trump, olası bir anlaşmanın ana kriterinin nükleer silahların olmaması olduğunu vurguladı. Washington'dan ayrılırken gazetecilere açıklamalarda bulunan Trump, "Nükleer silah olmayacak. Rejim değişikliği zaten gerçekleşmiş durumda, ancak biz bunu hiçbir zaman bir kriter olarak belirlemedik. Tek kriterimiz nükleer silahların olmamasıydı. Anlaşmanın yüzde 99'unu bu madde oluşturuyor." ifadelerini kullandı. Trump ayrıca, İran'ın deniz kuvvetlerinin, hava kuvvetlerinin ve liderlerinin büyük ölçüde yok edildiğini belirterek, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerden ücret almasına izin vermeyeceklerini söyledi. Olası bir anlaşma sonrası Hürmüz Boğazı'nın "otomatik olarak açılacağını" ifade eden Trump, İran ile müzakereler için yedek bir plana ihtiyaç duymadıklarını çünkü zaten bir planlarının olduğunu söyledi.

ABD BAŞKAN YARDIMCISI İSLAMABAD YOLUNDA
Görüşmelerde ABD heyetine başkanlık etmesi beklenen Başkan Yardımcısı JD Vance, İslamabad'a doğru yola çıktı. Uçağa binmeden önce gazetecilere açıklamalarda bulunan Vance, "Müzakerelerin olumlu geçeceğine inanıyoruz. Başkan Trump, müzakereler için net bir çerçeve çizdi. İranlılar iyi niyetle müzakere ederlerse onlara elimizi uzatırız." dedi. Vance, İranlıların oyun oynamaya kalkmaması gerektiğini de sözlerine ekledi.

HEYETLERDE KİMLER YER ALIYOR?
ABD tarafını Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki heyet temsil edecek. Heyette Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner de bulunuyor. İran heyetine ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf başkanlık ediyor. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan, İran Merkez Bankası Başkanı ve bazı milletvekilleri de görüşmelerde yer alacak. Tarafların doğrudan mı yoksa dolaylı yollarla mı görüşeceği ise henüz netlik kazanmadı.

GALİBAF: İYİ NİYETİMİZ VAR, GÜVENİMİZ YOK
Tesnim Haber Ajansı'na göre, İslamabad Havalimanı'nda gazetecilere açıklamalarda bulunan Galibaf, ABD ile olan müzakere deneyimlerinin her zaman başarısızlıkla ve sözlerin tutulmamasıyla sonuçlandığını belirtti. Galibaf, "Bir yıldan kısa sürede iki kez, İran tarafının iyi niyetine rağmen bize saldırdılar ve çok sayıda savaş suçu işlediler. İyi niyetimiz var ancak güvenimiz yok." değerlendirmesini yaptı. İslamabad'daki müzakerelerde ABD'nin gerçek bir anlaşmaya hazır olması ve İran halkının haklarını tanıması durumunda İran'ın da anlaşmaya hazır olacağını söyleyen Galibaf, "Mevcut savaşta onlara gösterdik ki; eğer müzakereleri sonuçsuz bir gösteri ve aldatma operasyonu için kullanmak isterlerse, biz de Allah'a iman ederek ve halkımızın gücüne dayanarak haklarımızı elde etmeye hazırız." dedi.

NTV TARİHİ GÖRÜŞMEYİ İSLAMABAD'DAN TAKİP EDİYOR
NTV ekibinden Deniz Kilislioğlu, İslamabad'da gerçekleşmesi planlanan görüşmeleri yerinde takip ediyor. Dünyanın gözü İslamabad'a çevrilmişken, Kilislioğlu henüz taraflardan hangi heyetlerin başkanlık edeceğinin net olarak belirlenmediğini aktardı. Başkentte hazırlıkların sürdüğünü belirten Kilislioğlu, "Karşılıklı sert açıklamalara rağmen heyetler buraya görüşme için gelecekler. Önümüzde 24 saatlik bir süre var. Karşılıklı açıklamalar gelirken sahadaki durumu da izlemek gerekiyor." şeklinde konuştu.

SAHADA ÇATIŞMALAR ŞİDDETLENİYOR
Diplomatik çabalar sürerken, sahada çatışmalar şiddetleniyor. İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki kara operasyonlarını genişletme girişimlerini sürdürüyor. Hizbullah, son 24 saatte 50'den fazla saldırı gerçekleştirdiğini açıklarken, bu saldırıların önemli bir kısmının İsrail topraklarına yönelik sınır ötesi atışlar olduğu kaydedildi. Daha önce ABD ile İran arasında varılan ateşkes kapsamında saldırılarını kısa süreliğine durduran Hizbullah, İsrail'in Lübnan'ı bu anlaşmaya dahil etmediği yönündeki iddialara karşılık operasyonlarına devam etti. Bu gelişmeler, İslamabad'daki müzakerelerin başarısı için sahadaki durumun da kritik bir öneme sahip olduğunu gösteriyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER