Osmanlı Memur Kayıtları Tarihle Buluştu

Türk tarihinin en kapsamlı biyografi kaynağı olarak kabul edilen Dâhiliye Nezareti Sicill-i Ahvâl Defterleri, Türk Tarih Kurumu'nun yürüttüğü titiz bir proje ile gün yüzüne çıkıyor. Günümüz özlük dosyalarının Osmanlı karşılığı olan bu defterler, dönemin devlet hizmetindeki memurların sicil kayıtlarını barındırıyor. Prof. Dr. Yücel Yiğit ve Nedim Özer Hoşol tarafından yayına hazırlanan külliyat, 1879-1909 yılları arasında görev yapmış 51 bin 652 memurun bilgilerini içeriyor. 201 defterden oluşan bu eşsiz kaynak, memurların doğum yeri ve yılı, aile bilgileri gibi kişisel detaylarının yanı sıra eğitim durumları, bildikleri yabancı diller, memuriyete giriş ve terfilerine dair mesleki gelişimlerini de gözler önüne seriyor.

II. Abdülhamit döneminde kurulan Sicill-i Ahvâl Komisyonu tarafından hazırlanan bu defterler, memurların görev süresince geçirdiği evreleri takip etmek amacıyla oluşturulmuş olup, "tercüme-i hâl" formlarının güncellenmesiyle zenginleşmiştir. Bu yönüyle, Osmanlı bürokrasisinin son 40 yılına dair detaylı bir panoramayı okuyucuya sunmaktadır. Kayıtlar, günümüz İçişleri Bakanlığı'nın kurumsal tarihinin aydınlatılması açısından da büyük önem taşıyor.

Taşradan merkeze, kalemiyeden mülkiyeye uzanan geniş bir yelpazede, dönemin eğitim, idari, mali ve sosyal pratiklerine ışık tutan bu kaynak, önemli bir tarihsel belge niteliği taşıyor. Yayımlanan ilk defter, 528 kamu görevlisine ait kayıtların transkripsiyonunu ve detaylı bir dizini içeriyor. Bu ilk defterde, Ahmet Cevdet Paşa, Hasan Tahsin Paşa ve Sait Paşa gibi Osmanlı tarihinin önde gelen şahsiyetlerinin de kayıtlarına rastlanıyor. Türk Tarih Kurumu, külliyatın geri kalan defterlerinin de bir kısmını basılı, bir kısmını ise dijital formatta okuyucuyla buluşturmak için çalışmalarını sürdürüyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER