Rusya’da İnternet Baskısı Artıyor: Halk Dünyadan Kopuyor, Telegram Hedefte

Rusya’da internet üzerindeki devlet kontrolü giderek sıkılaşıyor. Son dönemde özellikle başkent Moskova'da yaşanan mobil internet kesintileri ve popüler uygulamalara yönelik yavaşlatmalar, ülkedeki iletişim altyapısının tam bir denetim altına alındığını gösteriyor. Bu durum, Rusya vatandaşlarının küresel bilgi akışından ve iletişimden giderek daha fazla izole olmasına yol açıyor.

Bu yeni iletişim ortamının bir yansıması olarak, Moskova'da bir alışveriş merkezinde meydana gelen yangını takip eden gazetecilerin, internet erişimi olmadan çalışmak zorunda kalması dikkat çekici bir gelişmeydi. Yetkililer, bu tür kesintileri ve kısıtlamaları, özellikle Ukrayna’dan gelen insansız hava aracı tehditlerine karşı bir güvenlik önlemi olarak açıklıyor. Ancak uzmanlar, bu adımların aynı zamanda olası toplumsal muhalefeti ve organize hareketleri bastırmaya yönelik daha geniş bir stratejinin parçası olabileceği görüşünü dile getiriyor.

Rusya’da internet kullanıcıları artık sadece bölgesel kesintilerle değil, aynı zamanda yabancı kaynaklı uygulamalara getirilen erişim engelleriyle de karşılaşıyor. Bu kısıtlamaların son hedefi ise ülkede 100 milyondan fazla kullanıcısı bulunan Telegram mesajlaşma uygulaması oldu. Daha önce Facebook, Instagram, WhatsApp ve YouTube gibi platformları yasaklayan Rus yönetimi, şimdi de Telegram’ı işlevsiz hale getirme hazırlığı içinde. Kullanıcıların devlet destekli “MAX” adlı yerli uygulamaya yönlendirilmesi hedefleniyor. Telegram’ın tamamen engellenebileceği yönündeki iddialar, toplumda ciddi bir endişe ve tepkiye neden oldu. Telegram, Rusya’da sadece bir iletişim aracı olmanın ötesinde, haber akışının ve kamusal tartışmaların yürütüldüğü önemli bir platform konumunda bulunuyor. Sürgündeki medya kuruluşlarının içerikleri de büyük ölçüde bu platform üzerinden yayılıyor. Bu nedenle uygulamaya getirilecek kısıtlamalar, ülkede kalan son görece özgür dijital alanın da ortadan kalkabileceği endişesini güçlendiriyor.

İnternet kesintileri, Rusya’daki günlük yaşamı derinden etkiliyor. Dijital ödeme sistemlerinin çalışmaması, nakit kullanımını yeniden yaygınlaştırırken, taksi uygulamalarının devre dışı kalması ulaşımda aksamalara neden oluyor. Vatandaşlar, zaman zaman yoldan geçen araçlarla ulaşım sağlamak zorunda kalıyor. Bu süreçte, analog cihazlara olan talebin artması da dikkat çekici bir eğilim olarak öne çıkıyor. Kesintilerin etkileri sadece ekonomik ve sosyal alanla sınırlı kalmıyor. Özellikle sağlık sektörü açısından ciddi riskler barındırıyor. Diyabetli çocukların kullandığı ve anlık veri ileten glikoz takip cihazlarının bağlantı sorunları yaşaması, hayati tehlikelere yol açabilecek bir durum teşkil ediyor.

Rusya’da internet üzerindeki baskının temelleri, 2011-2012 yıllarındaki kitlesel protestoların ardından atıldı. Kremlin, bu dönemden sonra kontrol edilebilir bir dijital yapı oluşturma hedefiyle “egemen internet” politikalarını uygulamaya koydu. 2022’de Ukrayna’daki savaşın başlamasıyla birlikte bu politikalar hız kazandı ve Batılı teknoloji platformları birer birer yasaklandı. Buna rağmen Telegram, uzun bir süre hem devlet hem de muhalifler tarafından kullanılan nadir platformlardan biri olarak varlığını sürdürmeyi başardı. Ancak son gelişmeler, Kremlin’in bu alanı da tamamen kontrol altına almakta kararlı olduğunu ortaya koyuyor. Milyonlarca Rus, mevcut kısıtlamaları aşmak için VPN gibi araçlara yönelse de, yetkililerin bu yöntemlere karşı da yeni önlemler hazırladığı belirtiliyor. Telegram’ın “aşırılıkçı” ilan edilmesi gibi adımlar atılması halinde, uygulamayı kullanmanın dahi suç olarak kabul edilebileceği ifade ediliyor. Bu durum, Rusya'da dijital özgürlüklerin daha da kısıtlanacağı ve halkın bilgiye erişiminin daha da zorlaşacağı bir süreci işaret ediyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER