Tarihçiden Küresel Savaş Uyarısı: Üç Kritik İşaret Belirdi

Buckingham Üniversitesi’nde emeritus profesör olan tarihçi Anthony Glees, Ortadoğu’da artan gerilimlerin ve bazı küresel gelişmelerin Üçüncü Dünya Savaşı’nın başlangıcını işaret edebileceği yönünde endişelerini dile getirdi. İngiliz gazetesi The Daily Mail’e konuşan Glees, dünya savaşlarına yol açan üç temel eğilimin günümüzde de belirginleştiğini savundu.

Glees’in ilk işaret olarak belirttiği durum, “seçimle başlatılan savaşlar”. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırı kararını bu kategoriye dahil eden tarihçi, geçmişte de büyük küresel çatışmalar öncesinde siyasi liderlerin askeri seçenekleri bilinçli olarak tercih ettiğini hatırlattı. Birinci ve İkinci Dünya Savaşları öncesinde de benzer eğilimlerin gözlemlendiğini vurguladı.

İkinci kritik unsur ise bazı liderlerin “güçlü olan haklıdır” anlayışıyla hareket etmesi. Glees, ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun bu bakış açısını paylaştığına ve bunun uluslararası hukukun hiçe sayılmasına neden olabileceğine dikkat çekti. Tarih boyunca agresif rejimlerin komşu ülkelere yönelik işgallerinde benzer bir düşünce yapısını benimsediğini belirtti.

Üçüncü ve son olarak Glees, liderlerin çatışmaları hızla sona erdirmek yerine uzatma eğiliminde olmasını tehlikeli buluyor. Trump’ın İran’daki operasyonların tamamlandığı yönündeki açıklamalarına rağmen, İran’ın koşulsuz teslimiyeti haricinde müzakere olmayacağını belirtmesi bu eğilimi destekler nitelikte.

Tarihçinin ortaya koyduğu bu üç kriterin, yalnızca Ortadoğu’daki gerilimle sınırlı kalmadığı değerlendirmeleri yapılıyor. Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik devam eden savaşının da benzer özellikler taşıdığı belirtiliyor. 24 Şubat 2022’de başlayan bu operasyonun, zorunlu savunma gerekçesinden ziyade siyasi bir tercih olduğu ve uluslararası hukuku ihlal ettiği yönündeki görüşler yaygın. Dört yılı aşkın süredir devam eden çatışmalar, Avrupa’da uzayan bir savaş manzarası çiziyor.

ABD Başkanı Trump ise İran’a yönelik operasyonların büyük ölçüde tamamlandığını savunarak, “Savaş büyük ölçüde tamamlandı diyebilirim” şeklinde konuştu. Ancak Glees, mevcut gelişmelerin nükleer silaha sahip ülkeler arasındaki rekabeti daha da tırmandırabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. Bu durumun, küresel istikrar için daha büyük riskler barındırdığına işaret ediyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER