Tuz Gölü Fayının Yıllık 1.3 Milimetre Hareket Ettiği ve İç Anadolu’yu Genişlettiği Kanıtlandı

Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü'nden Dr. Gülin Gençoğlu Korkmaz liderliğindeki TÜBİTAK destekli araştırma, Tuz Gölü fayının yılda 1.3 milimetre dikey yönde hareket ettiğini ve İç Anadolu'nun doğu-batı yönünde genişlemesine katkıda bulunduğunu ortaya koydu. Bu çalışma, fayın geometrisi ve hareket hızı konusundaki mevcut literatürdeki belirsizlikleri gidermeyi amaçladı. Dr. Korkmaz, "Çalışmayla ilgili literatürde bazı uyuşmazlıklar vardı. Bazı görüş ayrılıkları vardı. Normal fay olduğunu, doğrultu atımlı fay olduğunu söyleyen hocalarımızın çalışmaları vardı. Her çalışma hareket hızını farklı saptamıştı. Biz de bu nedenle bu fayı iyi tanımlamak için, geometrisini, hızını iyi belirlemek için bu çalışmayı yaptık." ifadelerini kullandı.

Bölgenin aynı zamanda aktif bir volkan olan Hasandağı'na komşu olması da çalışmanın önemini artırdı. Dr. Korkmaz, aktif volkanlar ve fay hatlarının birbirini tetikleme potansiyeline dikkat çekerek, "Bununla birlikte bu bölgeyi seçmemizin bir diğer önemli sebebi de 'Hasandağı Volkanı'na komşu olması. Hasandağı aktif bir volkan ve biz yaptığımız çalışmalarla, dünyadaki çalışmaları takip ediyoruz ve görüyoruz ki bir yerde aktif bir volkan ve aktif bir fay varsa bunlar birbirini tetikleyebilir, etkileyebilir. Daha büyük depremler, daha büyük tehlikeler olabilir. Birbirinin hızını, basıncını arttırabilir, üzerine binen stresi arttırabilir. Bu nedenle bu bölgeyi çalışmamız gerekiyordu." dedi.

Araştırmada, ilk kez "zircon double dating" tekniği kullanılarak fayın normal bir fay olduğu ve yılda yaklaşık 1.3 milimetre düşey yönde hareket ettiği kanıtlandı. Bu bulgu, doğu-batı yönlü bir genişlemenin varlığına işaret ediyor. Dr. Korkmaz, zirkon çift yaşlandırma yönteminin yüksek teknolojisi ve hassasiyeti sayesinde elde edilen sonuçların doğruluğuna vurgu yaptı. "Hem uranyum kurşun hem uranyum toryum helyum yaşlandırmalarıyla bunların kristalizasyon ve püskürme yaşlarının aynı anda belirlenmesi ile yapılan son derece teknolojik, son derece yeni çıkan ve çok fazla kullanılan başarılı bir tekniği ilk defa fay yüzeylerine fay geometrisini belirlemek için kullandık. Bundan sonraki çalışmalarda da bu başarısını devam ettireceğini düşünüyoruz." şeklinde konuştu. Bu yöntemin, Kuzey Anadolu Fayı, Doğu Anadolu Fayı ve dünya genelindeki diğer aktif fay zonlarında da kullanılabileceği belirtildi.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER