Yapay Zeka Bakanın Yüzü Olan Oyuncu Konuştu: “Kendimi Gördüğümde Çok Ağladım”

Arnavutluk'ta hükümet tarafından kamu ihalelerindeki yolsuzluğu önlemek amacıyla tanıtılan yapay zeka avatarının yüzünü ve sesini izinsiz kullandığı iddia edilen oyuncu Anila Bisha, hukuki süreci başlattı. Kimliğinin iade edilmesini talep eden Bisha, davasını sonuna kadar sürdürmeye kararlı olduğunu belirtti. Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, geçen yıl eylül ayında yapay zeka destekli ilk "bakan"ı kamuoyuna duyurmuştu. Kısa süre sonra parlamentoda geleneksel kıyafetler içindeki dijital avatar, Bisha'nın dijital ikizi olarak ilk konuşmasını yapmıştı. Avatar, "İnsanların yerini almak için değil, onlara yardımcı olmak için buradayım." ifadelerini kullanmıştı. Ancak 57 yaşındaki oyuncu, yüzünün ve sesinin kullanıldığı bu konuşmadan haberdar olmadığını dile getirdi. Bisha, "Kendimi parlamentoda konuşurken izlediğimde, sesimin 'ben bakanım' dediğini duyduğumda şok oldum. Gerçekten çok ağladım." şeklinde konuştu.

"DİELLA" PROJESİ VE VİZESİZ KULLANIM

Anila Bisha, 2025 yılı başında çevrimiçi kamu hizmetleri portalı için geliştirilen sanal asistan projesinde yüzünü ve sesini kullanmayı kabul etmişti. Projenin temel amacı, vatandaşların bürokratik işlemleri daha kolay tamamlamasına destek olmaktı. Bisha, gerçekçi bir dijital karakter oluşturmak için uzun süre aralıksız konuştuğunu ve ses tonu ile ağız hareketlerinin titizlikle kaydedildiğini aktardı. "Diella" adı verilen ve Arnavutça'da "Güneş" anlamına gelen bu sanal asistanın kısa sürede büyük başarı yakaladığı belirtildi. Hükümetin verilerine göre Diella, birkaç ay içinde yaklaşık bir milyon etkileşim alırken, platform üzerinden 36 binden fazla belge işlemi gerçekleştirdi.

BAKANLIĞA TERFİ VE İLETİŞİM ENGELİ

Eylül ayında Başbakan Rama, bu gelişmiş chatbotu kamu ihalelerinden sorumlu "bakan" olarak ilan etti. Rama, bu hamleyle ihalelerin yolsuzluktan tamamen arındırılacağını iddia etmişti. Bisha ise bu süreçte gelişmelerden habersiz bırakıldığını ve aylar boyunca hükümetle iletişim kurmaya çalıştığını ifade etti. Oyuncu, sözleşmesinin yalnızca devlet platformunda kullanım için geçerli olduğunu ve geçtiğimiz aralık ayında sona erdiğini vurguladı. "Görüntümün ve sesimin siyasi amaçlarla kullanılması benim için çok ciddi bir durum." diyen Bisha, hükümetten herhangi bir geri dönüş alamadığını belirtti.

HUKUKİ MÜCADELE VE TAZMİNAT TALEBİ

Başbakan Rama, Diella'yı uluslararası alanda da yolsuzlukla mücadele vaadinin bir sembolü olarak tanıtmaya devam ediyor. Ancak, aralık ayından bu yana yapay zeka birim başkanının kamu ihalelerinde usulsüzlük iddiaları nedeniyle ev hapsinde olduğu ve başbakan yardımcısının da bir yolsuzluk skandalına karıştığı rapor edildi. Bisha, uzlaşma umutlarını yitirerek bu ayın başında "Diella"ya karşı dava açtı. İdari mahkeme, yargı süreci tamamlanana kadar görüntüsünün kullanımının durdurulması talebini pazartesi günü reddetti. Oyuncunun avukatı, birkaç gün içinde ana davanın açılacağını ve görüntü haklarının ihlali gerekçesiyle bir milyon euro tazminat talep edileceğini duyurdu. Hükümet sözcüsü ise davayı "anlamsız" olarak nitelendirerek, konunun mahkemede çözüme kavuşmasından memnuniyet duyacaklarını belirtti. Bisha, gerekirse davayı Strazburg'daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne kadar taşıyacağını ifade ederek, "Sesimle ve görüntümle daha neler yapılabileceğini bilmiyorum. Bu durum artık korkutucu olmaya başlıyor." şeklinde konuştu.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER