Avrupa’da Kavurucu Sıcaklar: Hassas Gruplar İçin Kritik Uyarılar

0

BEĞENDİM

0

Sıcak Hava Dalgası Avrupa’yı Tehdit Ediyor

Avrupa kıtasının büyük bölümünü etkisi altına alan şiddetli sıcak hava dalgası, aşırı sıcakların özellikle çocuklar ve yaşlılar için oluşturduğu ciddi sağlık risklerini yeniden gündemin ilk sırasına taşıdı. Kamu sağlığı uyarıları genellikle yaşlı nüfusa odaklansa da Fransa’da pazartesi günü otomobil içerisinde hayatını kaybeden iki çocuk, küçük yaştaki bireylerin de bu ekstrem hava olayları karşısında ne kadar savunmasız olduğunu acı bir şekilde ortaya koydu. Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliğinin sıcak hava dalgalarını daha sık, daha şiddetli ve daha uzun süreli hale getirdiğini vurguluyor. Avrupa’da bu hafta etkili olması beklenen bunaltıcı sıcakların, 2003 yılında kıta genelinde yaklaşık 70 bin kişinin ölümüne yol açan felaketle yarışabileceği uyarısı yapılıyor.

Sıcaklıklar yükseldiğinde hem yaşlılar hem de küçük çocuklar vücut ısılarını düzenlemekte ciddi zorluklar yaşıyor. Bu gruplar daha az terleme eğilimi gösteriyor ve çoğu zaman korunmak için başkalarının bakımına ihtiyaç duyuyor. Lancet Countdown’ın sağlık ve iklim değişikliği konulu 2026 Avrupa raporuna göre, sıcak hava dalgaları bir yaşın altındaki bebekleri ve 65 yaş üstü kişileri orantısız biçimde etkiliyor. Raporda, 2015-2024 döneminde yaşlıların sıcak hava dalgasına maruz kalma oranının 1991-2000 dönemine kıyasla yüzde 266 oranında arttığı belirtiliyor. Bebeklerde ise bu artış yüzde 121 olarak kaydedildi.

Fransız epidemiyolog Noemie Letellier, yaşlıların aşırı sıcaklardan daha ağır etkilenmesinin hem fizyolojik sınırlılıklarla hem de yoksulluk, yalnızlık ve bakıma bağımlılık gibi sosyal etkenlerle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade ediyor. Paris’teki Pitié-Salpêtrière Üniversitesi Hastanesi Geriatri Bölümü Başkanı Jacques Boddaert de sıcakların yaşlı hastalar için gerçek bir çileye dönüşmesine neden olan birçok faktör bulunduğunu belirtiyor. Boddaert’e göre yaş ilerledikçe vücudun ısıyı kontrol etme kapasitesi azalıyor. Susuzluk hissi de zayıfladığı için yaşlılar, dehidrasyon yani susuz kalma belirtilerine daha geç tepki veriyor. Yaşlılarda daha sık görülen kronik hastalıklar da aşırı sıcakların etkisini ağırlaştırabiliyor. Kalp hastalıkları için kullanılan bazı ilaçlarda olduğu gibi idrar söktürücü etki yaratan ilaçlar, sıcak havalarda ek sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Boddaert, yaşlılara bakım veren kişilerin yaz aylarında tatile çıkması durumunda riskin daha da büyüyebileceğini belirterek, bu durumun çok tehlikeli hale gelebileceği uyarısında bulundu.

Letellier ise tüm yaşlıların aynı risk düzeyinde olmadığını vurguluyor. Ekonomik güçlük yaşayan, kronik hastalığı veya engeli bulunan, sosyal olarak yalnızlaşmış kişilerin daha kırılgan olduğunu belirtiyor. Letellier’e göre yalnız yaşayan yaşlı kadınlar da erkeklere kıyasla daha sınırlı kaynaklara sahip oldukları için ek risk altında bulunuyor. Aşırı sıcakların küçük çocukların ölümüne doğrudan yol açması daha nadir görülse de, yüksek sıcaklıklar çocuklarda birçok sağlık sorununu tetikleyebiliyor. Hamile kadınlar için de riskler artıyor. Journal of Climate Change and Health dergisinde 2024 yılında yayımlanan bir incelemeye göre aşırı sıcaklar, erken doğum ve düşük doğum ağırlığı gibi olumsuz doğum sonuçlarıyla ilişkilendiriliyor. Aynı çalışmada çocuklarda acil servis başvuruları, astım atakları, sıcak çarpması ve okul performansında düşüş riskinin de arttığı belirtiliyor. Climate Central’ın geçen yıl yayımladığı bir raporda ise iklim değişikliğinin, 200’den fazla ülkede son beş yılda hamileler için riskli sıcak günlerin yıllık ortalamasını en az iki katına çıkardığı uyarısı yapıldı.

İngiltere’de Portsmouth Üniversitesi’nden aşırı çevre koşulları ve fizyoloji uzmanı Doç. Heather Massey, sıcak havalarda bol su içilmesini ve günün en sıcak saatlerinde dışarıda kalma süresinin sınırlandırılmasını öneriyor. Massey, evlerin serin tutulması için gündüz saatlerinde perde veya panjurların kapatılmasını, gece ise pencerelerin açılarak içeride biriken sıcaklığın azaltılabileceğini tavsiye ediyor. Bu önlemler, özellikle savunmasız gruplar için hayat kurtarıcı olabilir.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER

İçerik Editörü & Uzman Görüşü Hasan ATEŞ Haber Editörü

Malatya Büyükşehir Haber