Sinyal Karıştırmanın Gölgesindeki Deniz Trafiği: Hürmüz Boğazı’nda Navigasyon Krizi

0

BEĞENDİM

0

İran’a yönelik ABD ve İsrail operasyonlarının ardından bölgede artan elektronik harp faaliyetleri, ticari denizcilikte ciddi aksamalara yol açtı. Yüzlerce geminin GPS sistemlerinin hedef alındığı müdahaleler, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki navigasyonu tehlikeye attı. Operasyonların ilk 24 saatinde başlayan sinyal karıştırma ve yanıltma eylemleri, çok sayıda geminin konum bilgilerini hatalı göstermesine neden oldu. Bazı gemilerin konumları havaalanları, nükleer santraller ve hatta İran toprakları gibi beklenmedik yerlerde belirmeye başladı. Bu durum, uydu tabanlı navigasyon sistemlerinin hassasiyetini ve karşılaştığı riskleri gözler önüne serdi.

Denizcilik istihbarat şirketi Windward tarafından sağlanan verilere göre, şubat ayının son günlerinde Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Umman ve İran karasularında binden fazla ticari geminin navigasyon sistemleri elektronik müdahalelere maruz kaldı. Küresel petrol ve doğalgaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği bu nedenle önemli ölçüde yavaşladı. Durumun vahametini vurgulayan Windward denizcilik analisti Michelle Wiese Bockmann, “Şu anda Basra Körfezi’nde gördüğümüz tablo deniz navigasyonu açısından son derece riskli. Gemilerin nerede olduğunu bilemez hale geliyorsunuz” ifadelerini kullandı.

Navigasyon sistemlerindeki bu bozulmalar, bazı gemileri rotalarını değiştirmeye zorlarken, bazı tankerlerin konum bilgilerini paylaşan otomatik tanımlama sistemi (AIS) sinyallerini kapatarak “karanlığa geçmelerine” neden oldu. AIS sistemi, gemilerin konum, hız ve rota bilgilerini otomatik olarak ileterek çarpışmaları önlemekte kritik rol oynar. Ancak GPS sinyallerinin karıştırılması veya yanıltılması, gemilerin gerçek konumlarından binlerce kilometre uzakta veya karada görünmesine yol açarak yoğun deniz trafiği olan bölgelerde büyük kazalara davetiye çıkarıyor. Uzmanlar, bu tür müdahalelerin “elektronik sis” yarattığına dikkat çekiyor.

Savaşın ilk 24 saatinde bölgede 21 yeni GPS karıştırma noktası belirlenirken, bu sayı bir gün sonra 38’e ulaştı. Mart ayının başına kadar kaydedilen bin 735 GPS müdahalesi, 655 gemiyi etkiledi. Bu olayların büyük çoğunluğunun ortalama 3 ila 4 saat sürdüğü belirtildi.

Elektronik harp faaliyetlerinin etkileri sadece denizcilikle sınırlı kalmıyor. Havacılık sektörü de benzer risklerle karşı karşıya. 2024 verileri, uçakları etkileyen GPS sinyal kaybı olaylarının 2021-2024 yılları arasında yüzde 220 arttığını gösteriyor. Geçmişte Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’i taşıyan bir uçağın Bulgaristan’a iniş sırasında GPS karıştırmasından etkilenmesi ve pilotların haritalarla manuel navigasyon yapmak zorunda kalması gibi olaylar, havacılıktaki kırılganlığı ortaya koydu. Bazı pilotlar, navigasyon ekranlarının gerçek konumdan kilometrelerce sapabildiğini rapor ediyor.

GPS sistemlerinin kolay hedef olmasının temel nedenlerinden biri, yaydıkları sinyallerin zayıflığıdır. ABD’nin GPS, Avrupa’nın Galileo, Çin’in BeiDou ve Rusya’nın GLONASS gibi küresel navigasyon sistemleri, sivil kullanıma açık ve nispeten zayıf sinyaller yayar. Bu sinyaller, Dünya’ya ulaşana kadar zayıflar ve bu durum, daha güçlü radyo sinyalleri kullanılarak kolayca bastırılmalarına veya yanıltılmalarına olanak tanır. Bu teknik zafiyet, modern gemi ve uçakların navigasyon sistemlerini elektronik saldırılara karşı savunmasız bırakmaktadır. Bu durum, küresel deniz ve hava taşımacılığının güvenliği açısından ciddi endişe kaynağı olmaya devam ediyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER