İran’ın savaşla beraber kapattığı Hürmüz Boğazı’nın akıbeti belirsizliğini korurken, ABD Başkanı Donald Trump’ın koalisyon çağrısı ve ülkelerin bu çağrıya verdiği yanıtlar uluslararası arenada dikkat çekiyor. Trump, bölgedeki petrol akışının güvenliğini sağlama konusunda ABD’nin başat rolünü vurgularken, diğer ülkelere de sorumluluk alma çağrısında bulundu.
Trump, İran’ın askeri kabiliyetlerini önemli ölçüde zayıflattıklarını ve boğazı mayınlamak için kullanılan birçok gemiyi imha ettiklerini belirtti. ABD’nin dışarıdan petrol ithalatına bağımlı olmadığını ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrolün kendi toplam alımlarının sadece yüzde 1’ini oluşturduğunu ifade eden Trump, ekonomileri daha fazla etkilenen ülkeleri bölgeyi koruma konusunda teşvik ettiklerini dile getirdi. Özellikle Çin, Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerin petrol ihtiyaçlarının büyük oranda Hürmüz Boğazı’na bağlı olduğuna dikkat çeken Trump, bu ülkelerin ve birçok Avrupa ülkesinin de bölgenin güvenliğine katkıda bulunması gerektiğini savundu.
ABD’nin yıllardır Hürmüz Boğazı’nı “bedavaya” koruduğunu ve artık ilgili ülkelerin öne çıkma zamanının geldiğini belirten Trump, bazı ülkelerin yardıma istekli olduğunu, bazılarının ise daha isteksiz davrandığını gözlemlediğini aktardı. NATO’ya her zaman yardım ettiklerini ancak ABD’nin ihtiyacı olduğunda NATO ülkelerinin aynı desteği göstermediğini öne sürdü.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı görüşmenin olumlu geçtiğini ve Fransa’dan Hürmüz konusunda destek beklediğini ifade eden Trump, İngiltere’nin tutumunu ise şaşırtıcı bulduğunu belirtti. İngiltere’ye gemi göndermeleri yönündeki taleplerine rağmen bu konuda isteksiz davranıldığını kaydeden Trump, Birleşik Krallık’a kızgın olduğunu ancak nihayetinde bu sürece dahil olacaklarına inandığını söyledi.
Dünya petrolünün beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın 28 Şubat’tan bu yana fiilen kapalı olması, küresel ekonomi üzerinde baskı oluşturuyor. Trump’ın petrol tankerlerine savaş gemileriyle eşlik etme fikrine ve diğer ülkelere yönelik çağrısına çeşitli yanıtlar gelmeye başladı.
Almanya ve Yunanistan, Hürmüz Boğazı’nın açılması için herhangi bir askeri operasyona katılmayacaklarını net bir dille açıkladı. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, ülkesinin Hürmüz’ün güvenliğini askerle sağlama operasyonunda yer almayacağını belirtirken, Almanya Hükümet Sözcülüğü de Almanya’nın ne İran Savaşı’nda ne de Hürmüz’ün açılması için askeri güç kullanımında rol almayacağını duyurdu. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ise NATO’nun Hürmüz Boğazı çözümünde bir rolü olmadığını düşündüğünü ifade etti. Yunanistan da benzer bir açıklama yaparak ülkenin Hürmüz ile ilgili bir operasyona katılma planının bulunmadığını dile getirdi.
İtalya’dan gelen açıklamalarda ise diplomatik çözüm vurgusu yapıldı. İtalyan Dışişleri Bakanı Tajani, Hürmüz ile ilgili “doğru çözümün” diplomasi olduğunu belirterek, İtalya’nın Hürmüz Boğazı’na genişletilebilecek mevcut bir deniz misyonunda yer almadığını söyledi. Tajani, İtalya’nın savaşta olmadığını ve savaşa girmeyeceğini vurgulayarak, Kıbrıs’ı donanmayla korumaya devam edeceklerini ve hem Kızıldeniz’de hem de Hint Okyanusu’nda Atalanta misyonuyla varlıklarını sürdüreceklerini belirtti.
Belçika Başbakanı Bart De Wever, federal hükümetin ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarına katılmama tutumunda olduğunu aktarırken, NATO müttefiklerinden veya bölgedeki diğer ülkelerden herhangi bir talep gelmesi halinde bunun görüşüleceğini belirtti.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için müttefiklerle ‘uygulanabilir’ bir plan üzerinde çalıştıklarını ancak bunun bir NATO görevi olmayacağını söyledi. Hindistan, Hürmüz Boğazı’na savaş gemisi konuşlandırılması konusunda ABD ile görüşme yapmadığını açıklarken, Çin tüm taraflarla iletişim halinde olduğunu duyurdu. Katar da Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması için görüşmelerin devam ettiğini bildirdi. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Rasmussen ise gemi seferlerini mümkün kılmak için nasıl katkıda bulunabileceklerine açık bir zihinle bakmaları gerektiğini ifade etti.
İran cephesinden gelen açıklamalarda ise Hürmüz Boğazı’nın “sadece düşmanlara ve onların saldırılarını destekleyenlere kapalı” olduğu belirtildi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, savaşa dahil olmayan tarafların gemilerinin İran ordusunun koordinasyonu ve izniyle boğazdan geçtiğini söyledi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de Amerikan CNBC kanalına verdiği röportajda Hürmüz Boğazı’ndaki durumu değerlendirdi ve bu krizin küresel enerji piyasaları üzerindeki potansiyel etkilerine dikkat çekti. Bessent, bölgedeki istikrarsızlığın petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açabileceği ve ABD ekonomisi için de önemli riskler taşıdığı uyarısında bulundu.
Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER
02:00
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
