ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü operasyonların ilk ayını geride bırakırken, Ortadoğu’daki tansiyon düşmek yerine yükselmeye devam ediyor. Özellikle ABD cephesinde, uzayan çatışmaların Trump yönetiminde bir panik havası yarattığı veya yaratabileceği yönünde görüşler hakim. ABD Başkanı Donald Trump, müttefiklerinin büyük çoğunluğunun kendisini bu savaşta yalnız bıraktığı eleştirisini sıkça dile getirirken, hayal kırıklığını sertleşen üslubuyla da gösteriyor. Bu keskin söylemlerden son nasibini alan isim Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman oldu. Miami’de Suudi Arabistan destekli bir yatırım etkinliğinde konuşan Trump, İran’ın füze ve İHA saldırılarına maruz kalan Suudi Arabistan’ı korumak için Amerikan hava savunma füzelerinin devrede olduğunu hatırlatarak, bölge ülkelerinin ABD’ye iyi davranmak zorunda olduğunu belirtti. Trump, Selman hakkında son derece ağır ifadeler kullanarak, “Benim ‘k.çımı öpeceğini’ düşünmemişti. Gerçekten hiç düşünmemişti. Ülkesi yokuş aşağı giden, bir başka ‘ezik’ Amerikan başkanı olacağımı sanıyordu. Ama şimdi bana nazik davranmak zorunda. Ona söyleyin, bana iyi davransa iyi olur; mecbur” dedi. Bu skandal ifadeler, hedef alınan kişinin Veliaht Prens Muhammed bin Selman mı yoksa babası Kral Selman bin Abdülaziz mi olduğu fark etmeksizin olayın ciddiyetini değiştirmiyor. Peki ABD Başkanı Donald Trump, daha öncesinde Suudi Arabistan’daki gelişmeleri övgüyle bahsettiği ‘Selman’lara neden bu denli sert bir çıkış yaptı? Beykoz Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Kasım Han, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kamer Kasım ve Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emete Gözügüzelli, bu durumu Milliyet.com.tr için değerlendirdi.
TRUMP PORSELEN DÜKKANINDAKİ FİL GİBİ: ÇUVALLAMA VE HAYAL KIRIKLIĞI
Prof. Dr. Ahmet Kasım Han, Trump’ın bölgedeki sıkışmışlığını ve genel üslupsuzluğunu “büyük bir hata sonucunda ortaya çıkan bir çuvallama” olarak nitelendirdi. Trump’ın İran karşısındaki tırmanmanın kontrolünü tamamen kaybettiğini belirten Prof. Dr. Han, skandal ifadelerin kullanıldığı yerin önemine dikkat çekerek, “Bu yorumları yaptığı yerin neresi olduğunu unutmamak lazım; Suudiler tarafından desteklenen bir yatırım konferansında söylüyor bunları” dedi. Trump’ın üslubunu çarpıcı bir benzetmeyle açıklayan Prof. Dr. Han, “Hani ‘Porselen dükkanındaki fil’ benzetmesi vardır ya; Trump, porselen dükkanındaki oldukça kızgın ve gözü, kulağı, kafası pek de çalışmayan bir fil” ifadelerini kullandı. Prof. Dr. Han, ABD Başkanı’nın yaşadığı hayal kırıklığına da değinerek, bu durumu “yavan bir yemeği halka satma çabası” olarak yorumladı. Trump’ın siyasi tarzının hata kabul etmediğini ve geri adım atmadığını vurgulayan Prof. Dr. Han, “Hata yaptığını kabul edip geriye doğru bir adım atmak Trump’ın siyasi tarzına uymuyor. Haliyle ekstra bir destek, maliyet transferi fırsatı istiyor” diye konuştu. Trump’ın çizdirdiği karizmayı yeniden paketleyip Amerikan kamuoyuna satmaya çalıştığını belirten Prof. Dr. Han, bu süreçte kırdığı porselenlerin umurunda olmadığını ve asıl derdinin savaşın maliyetini müttefiklerine yıkmak olduğunu dile getirdi. Ayrıca, Muhammed bin Selman’ın ülkesini daha bağımsız bir düzleme taşıma çabasının, Amerika’nın “dayatmacı kafasına” uymadığını ekleyen Prof. Dr. Han, NATO’nun da bu dayatmacılığa kulak asmadığını ve Avrupa’dan beklediği desteği bulamayan Trump’ın kimden ne beklemesi gerektiği konusunda gerçekçilikten uzak olduğunu savundu.
‘100 DOLAR’ KORKUSU VE ‘MUHTAÇSINIZ’ MESAJI
Prof. Dr. Kamer Kasım, Trump’ın tavır ve üslubunu “bana muhtaçlar” mesajı verme çabası olarak değerlendirdi ve bu söylemin yakın gelecekte açık bir talebi takip edeceğini öngördü. Savaşın başında petrol fiyatlarının 100 doları geçeceğini öngörmeyen Trump’ın bu durumun kendisini telaşlandırdığını belirten Prof. Dr. Kasım, “Bize muhtaçsanız; biz size güvenlik sağlıyoruz, siz de bunun karşılığında arzı artırın’ demeye getiriyor” şeklinde konuştu. Prof. Dr. Kasım, İsrail’in ABD’yi tam kapsamlı bir kara harekatına çekerek Arap-İran ilişkilerini tamamen koparmak isteyebileceği yönündeki kuşkularını da dile getirdi. Savaşın nasıl biteceği önemli olmaksızın bu ilişkilerin bir daha toparlanmasının zor olacağını ifade eden Prof. Dr. Kasım, Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin daha temkinli yaklaştığını ancak savaş sonrası ciddi bir silahlanmaya gireceklerini tahmin ettiğini belirtti. İsrail’in ise Amerika’nın sonuna kadar gitmesini, meseleyi yarım bırakmamasını ve İran’ın tüm askeri güç kapasitesinin kırılmasını istediğini vurguladı.
”BÜYÜK AMERİKA’ İMAJI VE MEŞRUİYET ARAYIŞI’
Doç. Dr. Emete Gözügüzelli, Trump’ın provokatif söylemlerini bir “politik güç dengesi stratejisi” olarak tanımladı. Trump’ın bu tavrıyla kendisini üst pozisyonda konumlandırarak “Büyük Amerika” imajını göstermeye çalıştığını belirten Doç. Dr. Gözügüzelli, bunun Suudi Arabistan üzerinden bölge ülkelerine verilen bir mesaj olduğunu ve Trump’ın psikolojik baskı kurmayı amaçladığını söyledi. Bölgedeki askeri hareketliliğe de değinen Gözügüzelli, Suudi Arabistan’dan gelen kara harekatı davetlerinin stratejik bir arka planı olduğunu ve bu davetin operasyonun hukuki meşruiyetini sağlamlaştırmak için atılmış bir adım olduğunu savundu. Ancak Doç. Dr. Gözügüzelli, bu tür hamlelerin bölgeyi daha fazla istikrarsızlaştıracağı konusunda uyarıda bulundu.
Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER
03:16
GÜNDEM
GÜNDEM
GÜNDEM
GÜNDEM
GÜNDEM
GÜNDEM
