ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz ablukasının TSİ 17.00’dan itibaren başlaması bekleniyor. Bu gelişme, uluslararası sularda gerilimi tırmandırırken, İran’dan sert tepki geldi. İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’na yaklaşan askeri gemilere karşılık verileceği uyarısında bulundu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM’un ardından ABD Başkanı Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, 13 Nisan saat (TSİ) 17.00 itibarıyla İran limanlarına giriş veya çıkış yapan gemilerin abluka altına alınacağını duyurdu. Bu karar, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleşen ve başarısızlıkla sonuçlanan görüşmelerin ardından geldi. İki haftalık kırılgan ateşkesin tehlikeye girmesiyle birlikte ABD, tüm İran limanları ve kıyı bölgelerine yönelik deniz ablukası başlatma hazırlığında.
Ablukanın nasıl uygulanacağına dair detaylar da paylaşıldı. Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki tüm İran limanlarını kapsayacak ablukada, Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara giden gemilerin geçişlerinin engellenmeyeceği belirtildi. ABD donanması, İran dışındaki limanlara giden veya o limanlardan gelen gemilerin Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerinin engellenmeyeceğini açıkladı. Abluka başlamadan önce ticari gemilere resmi bildirimlerle ek bilgi verileceği de duyuruldu.
Daha önce 12 Nisan’da yaptığı bir sosyal medya paylaşımında Trump, uluslararası sularda İran’a geçiş ücreti ödeyen her geminin durdurulacağını ve Hürmüz Boğazı’ndaki mayınların imha edilmeye başlanacağını belirtmişti. “Yasadışı geçiş ücreti ödeyen hiç kimse açık denizlerde güvenli geçiş yapamayacak” diyen Trump, “Bize veya barışçıl gemilere ateş eden herhangi bir İranlı cehenneme gönderilecek!” ifadelerini kullanmıştı.
İran’dan gelen tepki ise oldukça net. İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’na yaklaşan askeri gemilerin ateşkes ihlali olarak değerlendirileceğini ve karşılık göreceğini bildirdi. Mevcut iki haftalık ateşkesin 22 Nisan’a kadar sürmesi öngörülüyor. Ancak uzmanlar, ateşkes devam etse bile Körfez’den geçen enerji akışının normale dönmesinin zaman alacağını ve bunun küresel ekonomi üzerinde daha yüksek yakıt fiyatları ve enflasyon anlamına geleceğini tahmin ediyor. Trump’ın, petrol fiyatlarının Kasım ayındaki ara seçimlere kadar yüksek kalabileceğine dair Fox News’a yaptığı açıklama, savaşın olası siyasi etkilerine dair nadir bir kabul olarak değerlendirildi.
İslamabad’daki görüşmelerin başarısızlığında Hürmüz Boğazı’nın rolü de sorgulanıyor. İran medyası, görüşmelerde bir dizi konuda anlaşma sağlandığını ancak Hürmüz Boğazı ve İran’ın nükleer programının ana anlaşmazlık noktaları olduğunu belirtti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin “maksimalizm, sürekli değişen hedefler ve abluka” ile karşılaştığını ifade etti.
NTV diplomasi muhabiri Deniz Kilislioğlu, İslamabad’daki görüşmelerin başlangıçta olumlu bir havada geçtiğini, İran’ın Lübnan’da ateşkes sağlanması ve Körfez’deki dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması gibi iki temel talepte ısrarcı olduğunu aktardı. Kilislioğlu, ABD’nin ise doğrudan görüşme talebinde bulunduğunu, İran’ın ise bu taleplerin karşılanması şartıyla doğrudan görüşebileceğini belirttiğini kaydetti. Pakistan’ın ise “Bu konular masada konuşulacak, dolayısıyla gelin masada konuşalım” yaklaşımını sergilediğini aktardı.
Görüşmelerin 1979 İran İslam Devrimi’nden bu yana en üst düzeyde ve 2015’ten bu yana taraflar arasındaki ilk doğrudan görüşme olması dikkat çekmişti. Kilislioğlu, “Görüşmeler olumlu başladı hatta teknik heyetlerin oluşturulduğu, alt komitelerin kurulduğu özellikle 3 başlıkta finans, yaptırım ve nükleer konularında teknik ekipler müzakere etmeye başladığı belirtildi” dedi.
Ancak görüşmelerde “Hürmüz tıkanıklığı” yaşandığını belirten Kilislioğlu, sürpriz olarak ABD’nin maksimalist taleplerle geldiğini ve Hürmüz’ün kontrolünde kendisinin de olmasını istemesinin İran tarafından reddedildiğini söyledi. Bu krizin aşılamadığını ve saatler geçtikçe büyük bir sorun olarak masada kalmaya devam ettiğini kaydetti. İlerleyen saatlerde İsrail tarafı ile olan temaslara da değinen Kilislioğlu, İsrail’in ABD heyetine mesajlar gönderdiğini ve belirli bir saatten sonra tablonun değişerek Hürmüz ile birlikte sıkıntıların doğduğunu aktardı. 21 saatlik görüşmelerin ardından bir sonuca ulaşılamadığını belirten Kilislioğlu, dikkat çeken bir nokta olarak JD Vance’in açıklamalarında Hürmüz’e hiç değinmeyip nükleer meselelere odaklandığını ifade etti.
Görüşmelerin askıda olduğunu ancak dolaylı görüşmelerin mümkün olabileceğini belirten Kilislioğlu, ateşkesin devamında İsrail’in pozisyonu, ABD ve İran’dan gelecek açıklamaların rol oynayacağını söyledi. Bu karmaşık jeopolitik dengeler içinde Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ve İran’ın olası misillemelerinin bölgesel ve küresel etkileri yakından takip edilecek.
Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER
19:48
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
