Sıtma Salgını Dünyayı Tehdit Ediyor: 610 Bin Can Kaybı

0

BEĞENDİM

0

Dünya Sağlık Örgütü’nün son verileri, sıtma hastalığının küresel çapta yıkıcı etkisini gözler önüne seriyor. 2024 yılında dünya genelinde 282 milyon sıtma vakası teşhis edilirken, bu hastalıktan hayatını kaybedenlerin sayısı 610 bini aştı. Dişi anofel cinsi sivrisineklerin taşıdığı parazitler aracılığıyla yayılan sıtma, DSÖ tarafından “tedavi edilebilir ve önlenebilir” bir hastalık olarak tanımlanmasına rağmen, yaygınlığı ve ölümcül sonuçları endişe verici boyutlara ulaştı.

Malarya olarak da bilinen sıtmanın belirtileri arasında yüksek ateş, şiddetli titreme, migren benzeri baş ağrıları, genel vücut yorgunluğu, gözlerde ve ciltte sararma, kontrol edilemeyen nöbetler ve solunum güçlüğü bulunuyor. Bu belirtiler, hastalığın erken teşhis ve tedavi edilmemesi durumunda ciddi sağlık sorunlarına ve ölüme yol açabileceğini gösteriyor.

Her yıl 25 Nisan, sıtma hastalığına karşı küresel farkındalığı artırmak amacıyla Dünya Sıtma Günü olarak anılıyor. Bu yılki tema, “Sıtmayı Ortadan Kaldırmak İçin: Şimdi Yapabiliriz ve Şimdi Harekete Geçmeliyiz” olarak belirlenerek, hastalığın eradication’ı için acil eylem çağrısı yapıldı.

DSÖ’nün “2025 Dünya Sıtma Raporu”na göre, sıtma vakalarının büyük çoğunluğu Afrika kıtasında yoğunlaşıyor. 2024’te Afrika’da 265 milyon kişiye sıtma teşhisi konulurken, 579 bin kişi bu hastalıktan yaşamını yitirdi. Özellikle 5 yaş altı çocuklar, sıtma kaynaklı ölümlerin yüzde 75’ini oluşturarak en savunmasız grubu teşkil ediyor. Nijerya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC), Uganda, Etiyopya ve Mozambik gibi ülkeler, küresel sıtma vakalarının neredeyse yarısını barındırıyor. Avrupa kıtasında ise 2015 yılından bu yana yerel sıtma vakası görülmediği belirtildi.

Sıtma ile mücadelede DSÖ’nün önerileri arasında, riskli bölgelerde ilaçlı cibinliklerin kullanımı, sıtma şüphesi durumunda derhal sağlık kuruluşlarına başvurulması ve tedavi süreçlerinde sıtma aşılarının kullanılması yer alıyor. 2019’dan bu yana DSÖ’nün öncülüğünde Küresel Aşı ve Bağışıklama İttifakı (GAVI), Küresel Fon ve Unitaid gibi kuruluşların finansal desteğiyle sıtma aşıları uygulanmaya başlandı. Ekim 2023’te RTS,S/AS01 aşısının ardından, R21/Matrix-M aşısının da önerilmesiyle riskli bölgelerdeki çocukların aşılanması için yeterli tedarik sağlandı. Bu küresel çabalar sayesinde, 2000-2023 döneminde yaklaşık 2,2 milyar sıtma vakasının önlendiği tahmin ediliyor. Türkiye’de ise Sağlık Bakanlığı’nın yürüttüğü başarılı mücadele sayesinde yerli sıtma enfeksiyonları tamamen ortadan kaldırıldı ve 2010’dan beri sadece yurt dışı kaynaklı vakalar tespit ediliyor. Ancak küresel ölçekte sıtmanın hala milyonlarca insanı etkilemeye devam ettiği ve mücadelede kararlılıkla sürdürülmesi gerektiği vurgulanıyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER