ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla başlatılan “Özgürlük Projesi”nin geçici olarak durdurulduğunu duyurdu. Trump, bu kararın İran ile nihai bir anlaşmaya varılması yönünde kaydedilen önemli ilerlemelerden kaynaklandığını belirtti. Bölgedeki gerginlik ve ateşkesin kırılgan yapısı, Hürmüz Boğazı’ndaki tansiyonu yeniden yükseltirken, silah seslerinin yeniden duyulmaya başlaması dikkat çekiyor.
Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “İran ile bir anlaşmanın imzalanıp imzalanmayacağı görülene kadar bu projeyi kısa süreliğine askıya almaya karar verdik. Hürmüz Boğazı’ndaki abluka tüm gücümüzle devam ediyor” dedi. Amaçlarının İran ile bir anlaşma yapmak olduğunu vurgulayan Trump, “Pakistan ve diğer ülkelerin talebi üzerine, İran temsilcileriyle tam ve nihai bir anlaşmaya varılması yönünde büyük ilerleme kaydedilmiş olması dolayısıyla, abluka tam olarak yürürlükte kalmakla birlikte, (taraflar arası) anlaşmanın nihai hale getirilip imzalanıp imzalanamayacağını görmek için Özgürlük Projesi’nin kısa bir süreliğine durdurulmasına karşılıklı olarak karar verdik.” şeklinde konuştu. Bu adım, bölgedeki diplomatik çabaların bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
AMERİKAN BASINI PROJE SÜRECİNE TEPKİLİ
Amerikan medyası, Trump yönetiminin Özgürlük Projesi’ne yönelik ani kararlarını ve projenin kısa sürede askıya alınmasını eleştiri yağmuruna tuttu. Genel eğilim, Trump’ın bu hamlesinin projenin beklenen başarıyı gösterememesinden kaynaklandığı yönünde. The New York Times gazetesi, Trump’ın bu kararını “ani bir U dönüşü” olarak nitelendirirken, Axios haber sitesi, Özgürlük Projesi’nin Hürmüz Boğazı’ndaki saldırıların yeniden başlamasına zemin hazırladığını hatırlattı. CNN ise projenin daha yeni onaylanmışken günler sonra iptal edilmesine dikkat çekerek, Amerikan basınının bu süreçte sadece 3 geminin boğazı geçmeyi başarmasına odaklanması dikkatlerden kaçmadı.
İRAN BASINI: “BAŞARISIZLIK” OLARAK DEĞERLENDİRDİ
Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, gelişmeyi “Trump geri adım attı, sözde ‘Özgürlük Projesi’ durduruldu” başlığıyla duyurdu. Ajans, Trump’ın projenin askıya alınması kararını “ABD’nin Hürmüz Boğazı sorunuyla başa çıkmadaki başarısızlıklarının devamı niteliğinde” bir adım olarak yorumladı. Haberde, “Trump, planının başarısızlığını bir şekilde örtbas etmeye çalışırken, her zamanki yanlış iddialarını bir araya getirdi.” ifadesi kullanıldı. Yarı resmi Fars Haber Ajansı da Trump’ın açıklamasına ilişkin, “Trump, Özgürlük Projesi’ni durdurarak bir daha geri adım attı” başlığını kullandı. Haberde, Trump’ın planı geçici olarak durdurma açıklamasının “İran’dan gelen kesin uyarılar karşısında” verilmiş bir karar olduğu yorumu yapıldı.
RUBIO: İRAN’DA SAVUNMA POZİSYONUNDAYIZ
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz’deki çatışmalar sonucunda 10 sivil denizcinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Rubio, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki ticari taşımacılık üzerine savunma kalkanını genişletmek amacıyla askeri unsurlarını konuşlandırdığını belirterek, “ABD kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’nda İran’a ait 7 sürat teknesini imha etti. Seyrüsefer serbestisini yeniden tesis etmek için Boğaz’daki geçiş güzergahını temizlemeye devam edeceğiz. İran masaya gelmeli ve şartları kabul etmeli” dedi.
Bu süreçte bölgede ABD donanmasının yardımıyla söz konusu tankerlerin boğazdan güvenli şekilde çıkışını sağlayacak bir “güvenli alan” oluşturmaya çalıştıklarını anlatan Rubio, bunun için gerekli askeri takviyeyi de yapacaklarını dile getirdi. ABD operasyonunun “savunma amaçlı” olduğunu savunan Bakan, “Bu gemilere ateş açılmazsa ve bize ateş açılmazsa, biz de onlara ateş açmayız. Ancak bize ateş açılırsa biz de karşılık vereceğiz, ölümcül bir şekilde karşılık vereceğiz.” ifadelerini kullandı. Rubio, Hürmüz Boğazı’nın İran’a ait olmadığını, boğazın Tahran tarafından kapatılamayacağını ve bunun normalleştirilmesini kabul etmeyeceklerini vurgulayarak, ABD olarak boğazın savaş öncesindeki statüsüne dönmesini istediklerini kaydetti.
“DESTANSI ÖFKE OPERASYONU BİTTİ”
Bakan Rubio, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasından ötürü Körfez bölgesinde 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için “Özgürlük Projesi” adlı operasyonu başlattıklarını savundu. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasını ve boğaza mayın döşemesini “uluslararası hukuka temelden aykırı” olarak eleştiren Rubio, “Bu, tam olarak korsanlık.” yorumunu yaptı. Rubio, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarının devam edip etmeyeceği hususunda, “Destansı Öfke Operasyonu sona erdi. Başkan’ın Kongre’ye bildirimini yaptığı üzere o operasyon bitti, bu aşamayı tamamladık. Şimdi Özgürlük Projesi’ne geçiyoruz.” değerlendirmesini yaptı. ABD’nin İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumu çıkarmak istediğini, İran’ın nükleer silaha sahip olacak materyale hiçbir şekilde sahip olmaması gerektiğini ve bunu İran’la müzakerelerde kapsamlı şekilde ele aldıklarını aktaran Rubio, müzakerelerin sonucunu görmeleri gerektiğini belirtti.
PEZEŞKİYAN: ABD’NİN TEK TARAFLI TALEPLERİNE TESLİM OLMAYACAĞIZ
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ABD’nin maksimum baskı politikası yürüttüğünü belirterek, “İran’ın müzakere masasına oturarak tek taraflı taleplere teslim olmasını istiyorlar, bu imkansız” dedi. Pezeşkiyan, diyalog yolunun açık olmasına rağmen İran’ın ABD tarafından yine askeri yığınak ve tehditlerle karşı karşıya olduğunun altını çizdi.
PENTAGON: ATEŞKES SONA ERMEDİ
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’da düzenlediği basın açıklamasında, ABD’nin gemi geçişlerini İran’ın saldırganlığından koruduğunu söyledi. İran’ın Hürmüz Boğazı’nda gemileri taciz ettiğini öne süren Hegseth, “İran Hürmüz’ü kontrol etmiyor.” ifadelerini kullandı. Pete Hegseth, ABD’nin İran hava sahasına ya da karasularına Hürmüz’ü açmak için girmeye ihtiyacının olmadığını belirtti. ABD’nin ablukasının devam edeceğini vurgulayan Savunma Bakanı, İran’ın ticari gemilere saldırması durumunda “ölümcül bir güçle” karşılaşacağını söyledi. Hegseth, Hürmüz’ün açılması konusunda “Dünya’nın da bir sorumluluk almalıdır.” çağrısında bulundu.
Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER
02:00
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
DÜNYA
