Dünyanın En Kirli Başkenti Sekizinci Kez Yeni Delhi Oldu

0

BEĞENDİM

0

İsviçreli hava izleme kuruluşu IQAir’ın 2025 Dünya Hava Kalitesi Raporu, küresel hava kirliliği boyutunu gözler önüne serdi. 143 ülke ve 9 bin 446 şehirden elde edilen veriler, temiz enerjiye geçişin ve yenilenebilir enerji yatırımlarının önemini bir kez daha vurguladı. Rapora göre, dünya genelinde yalnızca 13 ülke ve bölge, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği yıllık 5 mikrogram/metreküp (μg/m³) PM2.5 sınır değerini yakalayabildi. PM2.5 olarak adlandırılan, çapı 2,5 mikrometreden küçük ince partikül maddeleri, solunum yoluyla akciğerlere nüfuz ederek uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor.

Yeni Delhi, 2025 yılında da yüksek kirlilik seviyesini koruyarak art arda sekizinci kez dünyanın en kirli başkenti unvanını aldı. Bangladeş’in başkenti Dakka, Tacikistan’ın başkenti Duşanbe ve Çad’ın başkenti Encemine de listede en kirli şehirler arasında yer aldı. Elektrik ihtiyacının büyük ölçüde fosil yakıtlardan karşılandığı ve ulusal şebekeden sağlanan elektriğin ülkenin fosil yakıt bağımlılığıyla doğrudan ilişkili olduğu Yeni Delhi’de bu durum hava kalitesini olumsuz etkiliyor.

Hava kalitesinin en iyi olduğu başkentler sıralamasında ise Fransız Polinezya’sından Papeete zirvede yer aldı. Porto Riko’nun başkenti San Juan ve Barbados’un başkenti Bridgetown da listenin üst sıralarında kendilerine yer buldu. Türkiye’nin başkenti Ankara ise hava kalitesi açısından 80. sırada değerlendirildi.

Raporda, 2025’te hava kalitesindeki bozulmada çevresel faktörlerin rolüne de dikkat çekildi. Özellikle Kanada ve Avrupa’daki rekor seviyedeki orman yangınlarının atmosfere yaydığı yoğun partikül maddelerin küresel hava kalitesi üzerinde olumsuz bir etki yarattığı belirtildi. Hava kirliliğinin başlıca kaynakları arasında fosil yakıt kullanımı, sanayi faaliyetleri, ulaşım ve enerji üretimi öne çıkıyor. Gelişmekte olan ülkelerde evsel ısınma, tarımsal yakma faaliyetleri ve düşük kaliteli yakıt kullanımı da kirlilik seviyelerini artıran önemli faktörler olarak sıralandı. Yapay zeka veri merkezlerinin artan enerji talebi ve dizel jeneratör kullanımı da yeni emisyon kaynakları arasında gösterildi. Doğal kaynaklar açısından ise orman yangınlarının yanı sıra toz fırtınaları ve volkanik faaliyetlerin de hava kalitesi üzerinde etkili olduğu vurgulandı.

Hava kirliliğiyle mücadelede kalıcı iyileşme sağlanabilmesi için enerji üretiminde temiz kaynakların kullanımının kritik öneme sahip olduğu belirtilen raporda, yenilenebilir enerji yatırımlarının sadece emisyonları azaltmakla kalmayıp, çevresel ve sağlık risklerinin düşürülmesinde de önemli bir rol oynadığı kaydedildi.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER