Emekliler Dinlenme Yerine Geçim Derdinde: Anketler Gerçeği Gözler Önüne Serdi

0

BEĞENDİM

0

CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, Türkiye genelinde 81 ili kapsayan ve emeklilerin mevcut ekonomik durumunu detaylı bir şekilde inceleyen bir anket çalışmasının sonuçlarını TBMM’de düzenlenen bir basın toplantısıyla kamuoyuyla paylaştı. 10 binin üzerinde emekli ile yapılan görüşmelerden elde edilen verileri “içler acısı” olarak nitelendiren Ağbaba, emekli maaşlarının alım gücünde yaşanan tarihi düşüşe ve emeklilerin içinde bulunduğu zorlu koşullara dikkat çekti.

Mutfaklarda Yangın Var: Öğün Atlayanlar ve Borç Yükü Altında Yaşayanlar

Anket sonuçlarına göre, Türkiye’deki emeklilerin yaklaşık yarısı, 20 bin TL civarındaki en düşük emekli maaşı ile yaşam mücadelesi veriyor. Katılımcıların gelir ve gider kalemleri analiz edildiğinde; maaşın ortalama %48’inin gıdaya, %26’sının barınma giderlerine (kira ödemeleri dahil) ve %22’sinin ise fatura ödemelerine ayrıldığı ortaya çıktı. Ekonomik sıkıntıların en derinden hissedildiği alanlardan biri olan mutfaklardaki durum, şu çarpıcı verilerle gözler önüne serildi:

Emeklilerin %12’si, son altı ay içerisinde geçim sıkıntısı nedeniyle öğün atlamak zorunda kaldığını belirtti.
%32’lik bir kesim, maliyetleri düşürmek amacıyla daha ucuz ancak besin değeri düşük ve sağlıksız gıdalara yönelme eğiliminde.
%25’i, ısınma masraflarından tasarruf etmek amacıyla evlerinde daha soğuk ortamlarda yaşamayı tercih ediyor.
%30’luk bir oran ise temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için çevresinden (aile, dost) veya bankalardan borç almak durumunda kalmış.

Emeklilik Hayali Bile Ulaşılmaz Oldu: Ya Çalışıyorlar Ya Da İş Peşindeler

Veli Ağbaba, emeklilerin yaşamlarının “dinlenme” olarak adlandırılması gereken dönemlerinde dahi çalışmak zorunda kaldıklarını vurguladı. Ankete katılan emeklilerin %44,5’i halihazırda bir işte çalışırken, %26’sı ise aktif olarak iş arayışında olduğunu ifade etti. Kayıtlı ve kayıt dışı çalışan emeklilerin toplam sayısının yaklaşık 5 milyona yaklaştığı tahmin ediliyor.

Borçluluk oranlarına ilişkin veriler de emeklilerin içinde bulunduğu ekonomik tabloyu daha da ağırlaştırıyor. Katılımcıların %83’ünün bankalara veya yakın çevresine herhangi bir borcu bulunurken, %49’luk bir kesim ise geçimini sağlamak için çocuklarının veya akrabalarının maddi desteğine muhtaç durumda.

Beslenme ve Sosyal Hayattan Kopuş Yaşanıyor

Anketin en dikkat çekici bulgularından biri de emeklilerin beslenme alışkanlıkları ve sosyal aktivite katılım oranları oldu. Emeklilerin %33’ü düzenli olarak et tüketemediğini belirtirken, %51’i ise ayda yalnızca bir kez et yiyebildiğini dile getirdi. Ağbaba, emeklilerin sosyal yaşamlarının neredeyse tamamen durma noktasına geldiğini belirterek, katılımcıların %80’inin dışarıda yemek yiyemediğini, %52,7’sinin ise son bir yıl içerisinde hiç tatile çıkamadığını aktardı.

Ramazan ayına ilişkin de hesaplamalar sunan Ağbaba, 4 kişilik bir ailenin mütevazı bir iftar sofrası kurma maliyetinin günlük ortalama 1.144 TL’ye, aylık ise yaklaşık 34 bin TL’ye ulaştığını belirtti. Bu rakamların mevcut emekli maaşları ile karşılanmasının “imkansız” olduğunu vurguladı.

Maaşların Milli Gelir Karşısındaki Değeri Eridi

Yıllar içindeki alım gücü kaybını somut rakamlarla açıklayan Veli Ağbaba, şu önemli karşılaştırmaları sundu:

2002 Yılında en düşük işçi emekli maaşı, ülkenin toplam milli gelirinin %56’sına denk geliyordu. Ancak bugün bu oran %28,5’e kadar geriledi.
Memur emeklilerinin milli gelire oranı ise %82’den %32’ye kadar düştü.
2002 yılında emekli maaşı, asgari ücretin yaklaşık 1,4 katı iken, günümüzde bu denge tamamen bozulmuş durumda.

Çözüm Önerileri: İntibak Yasası ve İkramiye Güncellemesi

Ağbaba, 2018 yılında asgari ücretin %62’sine denk gelen bayram ikramiyelerinin günümüzde sembolik bir düzeye indiğini savundu. Emeklilerin yaşadığı sorunların çözümü için acilen emekli maaşlarının ve bayram ikramiyelerinin en az asgari ücret seviyesine çekilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, prim gün sayısını dikkate alan bir intibak düzenlemesinin de vakit kaybedilmeden hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.

Fotoğraf: ER TV