Hürmüz Boğazı’nda Ateşkes Sonrası Sessizlik: Ticaret Rota Bekliyor

0

BEĞENDİM

0

İran ile ABD arasında sağlanan geçici ateşkesin üzerinden iki hafta geçmesine rağmen, küresel ticaretin hayati damarı olan Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği henüz tam anlamıyla normale dönmedi. Çelişkili açıklamalar ve devam eden güvenlik endişeleri, denizcilik sektörünü “bekle-gör” pozisyonunda tutmaya devam ediyor. Ateşkes ilanına rağmen boğazda hareketlilik sınırlı kalırken, sektör temsilcileri ve uzmanlar, belirsizliğin sürmesi halinde küresel enerji piyasalarında yeni dalgalanmaların yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Hürmüz Boğazı’nda durum, ateşkes olmasına rağmen geçişlerin başlamamasıyla karmaşık bir tablo çiziyor. İran Devrim Muhafızları, İsrail’in Lübnan’daki ateşkes ihlallerini gerekçe göstererek boğazdaki sevkiyatın durdurulduğunu iddia ediyor. Ancak sahadaki gemi takip verileri, bu durumun resmi açıklamalarla tam olarak örtüşmediğini ve geçişlerin son derece kısıtlı olduğunu gösteriyor.

İran devlet medyası, boğazın “tamamen kapalı” olduğunu bildirirken, ABD’den gelen açıklamalar bu iddiaları yalanlayarak geçişlerin derhal başlatılması çağrısında bulundu. Ancak bağımsız gemi takip firmalarının verileri, ateşkes sonrası dönemde boğazdan petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşıyan tankerlerin geçiş yapmadığını ortaya koyuyor. Sadece sınırlı sayıda kuru yük gemisinin rotayı kullanabildiği ve bazı tankerlerin ise geri dönmek zorunda kaldığı gözlemlendi.

Denizcilik sektöründeki en büyük endişe, güvenlikteki belirsizlik ve bunun sonucunda artan sigorta maliyetleri olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, boğazdan geçiş yapabilmek için İran askeri makamlarıyla koordinasyonun şart olduğunu ve deniz mayınları gibi risklerin devam ettiğini belirtiyor. NorthStandard’dan Simon Kaye, mevcut durumun bir “bekle ve gör” senaryosu olduğunu, her geminin özel izin alması gerektiğini ve bunun da geçişleri sınırladığını ifade etti. Kaye ayrıca, kısa süreli ateşkes pencerelerinde yüzlerce geminin bölgeden güvenli bir şekilde ayrılmasının “son derece zor” olduğunu vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı sert açıklamalarda, ABD askeri unsurlarının bölgede kalacağını belirterek İran’a yönelik net bir mesaj verdi. Trump, Hürmüz Boğazı’nın açık ve güvenli olması gerektiğini vurgulayarak, aksi takdirde daha sert bir askeri müdahale olacağı uyarısında bulundu. “Nükleer silah yok, Hürmüz Boğazı açık ve güvenli olacak” ifadeleriyle duruma müdahil olacağını belirtti.

İran Devrim Muhafızları donanması, gemilerin deniz mayınlarından kaçınabilmesi amacıyla alternatif rotaları içeren bir harita yayınladı. Harita, boğaza giriş ve çıkış rotalarını detaylandırarak Umman Denizi’nden kuzeye doğru Larek Adası civarından geçişin ardından Basra Körfezi’ne ilerlenmesi gerektiğini gösteriyor. Çıkış rotası ise ters yönde, Basra Körfezi’nden başlayıp Larek Adası’nın güneyinden Umman Denizi’ne doğru devam eden bir güzergahı işaret ediyor. İran tarafı, geçişlerin tamamen durdurulmadığını, ancak askeri koordinasyon ve teknik sınırlamalar nedeniyle sıkı bir kontrol altında tutulduğunu savunuyor.

Dünya petrolünün yaklaşık dörtte birinin taşındığı kritik bir nokta olan Hürmüz Boğazı’ndaki bu aksama, küresel enerji piyasaları için ciddi bir risk teşkil ediyor. Uzmanlar, mevcut belirsizliğin sürmesi halinde petrol ve gaz fiyatlarında yeni ve öngörülemeyen dalgalanmaların yaşanmasının kaçınılmaz olacağı görüşünde. Mevcut tablo, ateşkes kararına rağmen bölgede güven ortamının henüz tam olarak tesis edilemediğini ve Hürmüz Boğazı’nın “teknik olarak açık olsa da pratikte büyük ölçüde kapalı” bir durumda olduğunu gözler önüne seriyor. Bu durum, küresel tedarik zincirleri ve enerji güvenliği açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER