İngiliz Basını: ABD-İran Anlaşması Zorlu, Savaş Donmuş Çatışmaya Dönüşebilir

0

BEĞENDİM

0

İran ile ABD arasındaki gerilimin geleceğine dair İngiliz The Independent gazetesinde yayımlanan bir analiz, olası senaryoları masaya yatırdı. Uzmanların görüşlerine yer verilen analizde, mevcut durumun “donmuş bir çatışmaya” evrilme ihtimalinin yüksek olduğu belirtiliyor. Taraflar arasında kırılgan bir ateşkesin bulunduğu ve müzakerelerde kayda değer bir ilerleme kaydedilemediği gözlemleniyor.

The Independent’ın analizine göre, İran ile ABD arasındaki çatışmanın en olası sonucunun, düşük yoğunluklu ancak çözümsüz bir savaş hali olan “donmuş çatışma” olacağı öngörülüyor. Bu durum, Rusya’nın Ukrayna’yı tam ölçekli işgalinden önce 2014-2022 yılları arasında Ukrayna’nın doğusunda yaşanan ve 14 bin kişinin hayatını kaybettiği çatışmalara benzetiliyor. Bu çatışmalar, sürekli devam eden siber ve enformasyon savaşına rağmen “donmuş” olarak kabul edilmişti. Gazete, ABD ve İran arasındaki müzakerelerin kapsamlı bir barış anlaşmasıyla sonuçlanma olasılığının düşük olduğunu vurguluyor.

Gazetenin bu tezini destekleyen üç temel gerekçe bulunuyor. Birincisi, ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkes algısı. Trump’ın ateşkesleri, müzakereler yoluyla kapsamlı anlaşmalara varılan süreçler olarak değil, savaşların sona ermesi olarak gördüğü belirtiliyor. Bu nedenle Trump’ın daha önce 10 savaşı bitirdiğini iddia ettiği ancak Pakistan-Hindistan ve Tayland-Kamboçya gibi çatışmaların nihai barış anlaşmalarıyla sonuçlanmadığı hatırlatılıyor.

İkinci gerekçe, savaşın asimetrik yapısı. ABD ve İran arasındaki güç dengesi farklılığı nedeniyle yaşanan çatışmaların asimetrik bir karaktere sahip olduğu vurgulanıyor. Körfez ülkelerine yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılması gibi eylemler, İran’ın asimetrik taktiklerine örnek olarak gösteriliyor.

Üçüncü ve son gerekçe ise tarafların zorlu konulara odaklanmaktan kaçınması. Ne İran’ın ne de ABD’nin, çatışmaların kökenini oluşturan temel sorunları çözme konusunda istekli olmadığı belirtiliyor. Taraflar arasındaki en derin görüş ayrılığının, İran’ın nükleer programı olduğu ve bu konuda kısa vadede bir çözüm bulunmasının imkansız olduğu ifade ediliyor. Obama döneminde varılan nükleer anlaşmanın müzakere sürecinin 20 ay sürdüğü hatırlatılıyor.

The Independent, bu “donmuş çatışma” senaryosunun bölge için ne anlama geleceği sorusuna da yanıt arıyor. Bu durumun, İran-ABD ve İran-İsrail arasındaki çatışmaların zaman zaman alevlenebileceği bir sürece yol açabileceği öngörülüyor.

Bu durum, Gazze’deki savaşa benzetiliyor. İsrail’in topyekün saldırılarının sona ermesine rağmen, İsrail askerlerinin Gazze’den çekilmesi ve Hamas’ın silahsızlandırılması gibi kritik meselelerin henüz çözülememiş olması buna örnek gösteriliyor. Kuzey ve Güney Kore arasındaki savaş da donmuş çatışmaya bir başka örnek olarak sunuluyor. 1953’te ateşkes sağlanmasına rağmen kapsamlı bir barış anlaşmasına ulaşılamadığı ve Kuzey Kore’nin nükleer silah elde ederek küresel bir tehdit haline geldiği belirtiliyor. Gazeteye göre, ABD-İran arasındaki donmuş bir çatışma durumu, uzun vadede Ortadoğu’da sürekli bir istikrarsızlık kaynağı oluşturabilir ve silahlanma yarışını tetikleyebilir.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER