İran-ABD Geriliminde Enerji Piyasaları Dalgalanıyor: Doğalgaz Fiyatları Rekor Seviyelere Yaklaştı

0

BEĞENDİM

0

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonlar, küresel enerji piyasalarında önemli dalgalanmalara neden oldu. Savaşın ilk günlerinde İran’ın misilleme olarak ABD üslerinin bulunduğu Körfez ülkelerini hedef alması, petrol fiyatlarındaki artışın yanı sıra doğalgaz fiyatlarında da ani bir yükselişe yol açtı. Avrupa piyasalarında savaş öncesi megawatt saat başına 32 Euro civarında seyreden doğalgaz fiyatı, piyasaların açılmasını takiben savaşın beşinci gününde yüzde 62’lik bir artışla 53 Euro’ya ulaştı.

Hürmüz Boğazı’nın stratejik konumu ve savaş tehdidi altındaki durumu, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) taşıyan gemi rotalarının güvenliğini tehlikeye atarak fiyatların yukarı yönlü hareketini tetikledi. Analistler, Ortadoğu’daki gerilimin uzun vadede doğalgaz fiyatlarındaki artışını sürdürmesi halinde Avrupa ekonomisindeki büyüme hızını olumsuz etkileyebileceği ve bazı Asya ekonomileri üzerinde ciddi baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.

Hollanda Doğalgaz Transferi Sözleşmesi (TTF) vadeli işlemleri 3 Mart Salı günü megawatt saat başına 60 Euro’yu aşarak haftalık bazda yaklaşık yüzde 76’lık bir yükseliş kaydetti. Asya piyasalarında ise Japonya, Kore, Çin ve Tayvan’a yapılan LNG sevkiyatlarını kapsayan Kuzeydoğu Asya LNG referans fiyatı, bir yıllık zirvesine ulaşarak megawatt saat başına yaklaşık 43 Euro seviyesine çıktı.

Savaşın arz üzerindeki etkisi de dikkat çekiyor. Dünyanın önde gelen LNG üreticilerinden Katar, İran’ın Ras Laffan ve Mesaieed Sanayi Şehri’ne yönelik insansız hava aracı saldırılarının ardından 2 Mart’ta üretimini durdurduğunu duyurdu. Goldman Sachs, bu duraklamanın küresel LNG arzını kısa vadede yaklaşık yüzde 19 oranında azaltabileceği tahmininde bulunuyor.

Uzmanlar, yerli kaya gazı ve LNG üretiminde avantajlı olan ABD’ye kıyasla Avrupa ve Asya’nın doğalgaz fiyat şoklarına karşı daha kırılgan olduğunu belirtiyor. Avrupa’nın ithal ettiği doğalgazın yüzde 25’inin LNG olması, bu kırılganlığı daha da artırıyor. Küresel LNG üretiminin yaklaşık yüzde 20’sinin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesi, uzun süreli bir tedarik kesintisinin 2022’deki Rusya-Ukrayna Savaşı benzeri bir şok dalgası yaratabileceği endişesini beraberinde getiriyor.

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın tamamen İran kontrolünde olduğunu açıklarken, 4 Mart sabahı ABD tarafından 17 İran gemisinin batırıldığı bildirildi. Bu gelişmeler, bölgedeki jeopolitik riskleri ve enerji piyasaları üzerindeki etkisini daha da belirgin hale getiriyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER