İran Sonrası Körfez: Üç Farklı Gelecek Senaryosu

0

BEĞENDİM

0

İran’ın bölgedeki etkisine karşı yürütülen hava operasyonlarının sonuçları ve Süveyş Kanalı üzerindeki baskısının devam etmesi, Körfez ülkelerini yeni bir jeopolitik denklemle karşı karşıya bıraktı. Silahların şimdilik sustuğu bir ortamda, bölgenin geleceği üç ana senaryo üzerinden şekillenecek. Dünyaca saygın düşünce kuruluşu Carnegie Enstitüsü, savaş sonrası Ortadoğu’nun kaderini belirleyecek bu olasılıkları detaylandırdı.

İlk senaryo, “Umut Verici İşbirliği” olarak adlandırılıyor. Bu modele göre, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkeler, İran’ın füze tehdidine karşı savunma sanayilerini birleştirme yoluna gidecek. Analizler, Bahreyn’den Katar’a kadar tüm bölgenin ortak bir hava savunma sistemi kurmasının kaçınılmaz olduğunu gösteriyor. Sadece silah tedariği değil, aynı zamanda Ukrayna ile dronsavar teknolojileri alanında işbirliği yaparak bölgede füze savunma sistemleri üretilmesi, ABD’ye olan savunma bağımlılığını azaltabilir. Ekonomik açıdan ise, Hürmüz Boğazı’nın Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin inşa edeceği boru hatlarıyla baypas edilmesi ve tüm bölgeyi birbirine bağlayacak bir Körfez Demiryolu projesinin hayata geçirilmesi, bölgenin ekonomik rotasını değiştirebilir.

İkinci ve daha olası görülen senaryo ise “Kırılgan Statüko”. Bu modelde, savaşın getirdiği geçici işbirliği, barışın yeniden sağlanmasının ardından yerini eski rekabetlere bırakacak. Carnegie analistlerine göre, sınır anlaşmazlıkları ve ekonomik rekabet, ortak para birimi veya ortak ordu gibi büyük çaplı projelerin önünde engel teşkil ediyor. Bu senaryoda, Körfez ülkeleri İran’a yönelik tutumlarında da ayrışabilir. Birleşik Arap Emirlikleri ABD ve İsrail ile ilişkilerini güçlendirirken, Umman ve Suudi Arabistan, ABD’nin savaşı başlatma biçimine daha mesafeli yaklaşabilir.

Üçüncü ve en endişe verici senaryo “Yeni Bir Körfez Çatlağı” olarak tanımlanıyor. Bu olasılıkta, Riyad ve Abu Dabi arasındaki ekonomik vizyon farklılıkları derinleşerek jeopolitik bir kopuşa neden olabilir. Uzmanlar, Birleşik Arap Emirlikleri’nin İsrail ile derinleşen güvenlik ittifakının, Suudi Arabistan’ı İran ile yeni bir denge kurmaya itebileceği görüşünde. Carnegie Enstitüsü’ne göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nin İsrail eksenindeki sert dış politikası, onu bölgesel komşularının gözünde Katar benzeri izole edilmiş bir konuma sürükleyebilir. Analize göre, Körfez ülkeleri ortak bir duruş sergilemeleri durumunda bölgesel bir güç odağı haline gelebilir, aksi takdirde küresel aktörlerin nüfuz mücadelesinde stratejik bir oyun alanı olmaya devam edecekleri uyarısı yapılıyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER