İran ve ABD, İslamabad’da Ateşkesi Kalıcı Barışa Dönüştürmek İçin Masaya Oturuyor

0

BEĞENDİM

0

Dünyanın gözü, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da düzenlenecek olan ABD-İran görüşmelerine çevrildi. Kırılgan bir ateşkesin kalıcı bir barışa evrilmesi hedeflenen görüşmeler, taraflar arasındaki derin görüş ayrılıkları nedeniyle zorlu bir süreçten geçecek. Yarın başlayacak olan görüşmelerde öne çıkan başlıklar ve Diplomasinin Savaş Gölgesindeki Yükselişi merak ediliyor.

Savaşın Gölgesinde Diplomasi Masası Nasıl Kuruldu?

İslamabad’daki görüşmeler, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği ve küresel dengeleri altüst eden saldırılarının ardından gündeme geldi. Bu saldırılarda İran dini lideri Ali Hamaney hayatını kaybederken, ülkenin askeri ve nükleer altyapısı da ağır hasar aldı. Beş hafta içinde 3 binden fazla kişinin yaşamını yitirdiği İran’da, Tahran yönetimi buna karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatma kararı aldı. Küresel enerji arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu stratejik nokta üzerindeki kontrolün durdurulması, enerji fiyatlarında ani yükselişlere ve dünya ticaretinde önemli aksamalara neden oldu. 8 Nisan’da Pakistan’ın arabuluculuğuyla sağlanan ve 22 Nisan’da sona ermesi beklenen iki haftalık ateşkes, bu diplomatik çabaların temelini oluşturuyor.

Pakistan’ın Sürpriz Arabulucu Rolü Nasıl Oluştu?

Geniş diplomatik ağı sayesinde Pakistan, bu hassas süreçte kilit bir arabulucu konumuna yükseldi. İran, 1947’de bağımsızlığını kazanan Pakistan’ı tanıyan ilk ülkelerden biri olurken, iki ülke arasında 900 kilometrelik bir sınır hattı ve köklü tarihi, kültürel ve dini bağlar bulunuyor. Pakistan aynı zamanda ABD, Suudi Arabistan ve Çin gibi önemli aktörlerle de yakın ilişkiler sürdürüyor. Mart sonu itibarıyla Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar’ın Pekin’de Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile yaptığı görüşmede, Çin’in arabuluculuk çabalarına destek verdiği kaydedildi. ABD Başkanı Donald Trump da Çin’in İran’ı müzakere masasına getirmedeki rolünü vurgularken, Pakistanlı yetkililer bu değerlendirmeyi doğruladı.

Masadaki Başlıklar Neler?

Taraflar arasındaki en büyük anlaşmazlık konuları nükleer program ve Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik. Washington yönetiminin 15 maddelik teklifinin, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini kısıtlaması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden ulaşıma açılması üzerine odaklandığı belirtiliyor. Tahran ise 10 maddelik karşı teklifinde, Hürmüz üzerindeki kontrolü elinde tutma, boğazdan geçen gemilerden ücret alma, bölgedeki tüm askeri operasyonların durdurulması ve uluslararası yaptırımların kaldırılması gibi talepleri ön plana çıkarıyor. Lübnan’daki durum da önemli bir gerilim unsuru olmaya devam ediyor. İsrail’in Hizbullah hedeflerine yönelik saldırıları ateşkes anlaşmasına rağmen sürerken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığı yönündeki savunmasını sürdürüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının görüşmeleri “anlamsız” hale getirdiğini belirterek, ateşkes sağlanmadan müzakerelere katılmayabilecekleri yönünde sinyaller verdi.

Kimler Masada Olacak?

ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık edecek. Heyette ayrıca özel temsilci Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner’ın da yer alması bekleniyor. Bu görüşmeler, ABD’nin İran ile 2015 nükleer anlaşmasını müzakere eden dönemin Dışişleri Bakanı John Kerry’den bu yana en üst düzey temaslardan biri olarak kayıtlara geçecek. İran tarafı ise henüz resmi heyet listesini kamuoyuyla paylaşmadı.

İslamabad Görüşmelere Nasıl Hazırlanıyor?

Görüşmelere ev sahipliği yapacak olan Pakistan’ın başkenti İslamabad’da geniş çaplı güvenlik önlemleri alındı. Yetkililer, görüşmelerin gerçekleştirileceği mekanı gizli tutarken, yüksek güvenlikli “Kırmızı Bölge”de bulunan Serena Otel’in misafirlerinden odalarını boşaltmaları istendi. Görüşmelerin yapılacağı perşembe ve cuma günleri için şehirde iki günlük resmi tatil ilan edildi. Sokaklarda yoğun askeri varlık, kurulan kontrol noktaları ve trafik yönlendirmeleri dikkat çekiyor. Görüşmelerin doğrudan değil, tarafların ayrı odalarda bulunacağı ve Pakistanlı yetkililerin arabulucu rol üstlenerek mesajları ileteceği dolaylı bir formatta gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Bu diplomatik buluşma, bölgedeki tansiyonun düşürülmesi ve kalıcı bir barışın tesis edilmesi açısından kritik bir öneme sahip.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER