Kraliçe Bombus Arıları Su Altında Hayatta Kalabiliyor

0

BEĞENDİM

0

Yeni bir bilimsel çalışma, kraliçe bombus arılarının şaşırtıcı bir şekilde bir haftadan fazla süreyle su altında yaşayabildiğini ortaya koydu. Ottawa Üniversitesi’nden araştırmacıların yürüttüğü ve prestijli Royal Society Publishing’de yayımlanan bulgular, arıların hayatta kalma stratejilerine dair önemli bilgiler sunuyor. Kışın hayatta kalan her kraliçe arı, ilkbaharda yeni bir koloninin temelini oluşturuyor. Bu nedenle, kışın veya erken ilkbaharda yaşanan sellerde kraliçelerin ölmesi, o koloni için yeni bir başlangıcın olmayacağı anlamına geliyor. Daha önceki düşünceler, eriyen karlar ve yoğun yağışların, kış uykusundaki kraliçe arıların boğulmasına neden olduğu yönündeydi. Ancak bu son araştırma, yer altındaki kış odacıkları suyla dolsa dahi kraliçelerin uzun süreler boyunca hayatta kalabildiğini kanıtladı.

Kışları toprağın altında geçiren kraliçe bombus arıları, bilim insanlarının diapoz olarak adlandırdığı, kış uykusuna benzeyen bir sürece giriyor. Bu süreçte metabolizmaları büyük ölçüde yavaşlıyor ve enerji tüketimleri minimuma iniyor. İlkbaharda karların erimesi ve yağışların toprağı doyurmasıyla birlikte, bu yer altı odacıkları zaman zaman tamamen sular altında kalabiliyor.

Araştırmacılar, bu durumu laboratuvar ortamında, kış koşullarını taklit ederek inceledi. Kraliçe arılar, 4 ila 5 ay süren diapoz döneminin ardından sekiz gün boyunca su altında tutuldu. Bu deney sırasında arıların metabolizma hızları ve fizyolojik tepkileri dikkatle gözlemlendi.

Araştırmanın sonuçlarına göre, kraliçe arılar su altında hayatta kalmalarını sağlayan iki temel mekanizmayı eş zamanlı olarak kullanıyor. Birincisi, diapoz sırasında enerji ihtiyaçlarının son derece düşük olması nedeniyle çok sınırlı oksijenle yaşamlarını sürdürebilmeleri. İkincisi ise, oksijen seviyesi azaldığında hücrelerin enerji üretmek için oksijensiz bir sisteme geçiş yapması, bu esnada laktik asit birikimine yol açıyor. Ayrıca, arıların su içindeki az miktardaki çözünmüş oksijeni de gaz alışverişi yoluyla kullanabildiği belirlendi.

Sekiz günlük su altı sürecinin ardından sudan çıkarılan arılarda, metabolizmalarının 2 ila 3 gün boyunca hızla arttığı gözlemlendi. Bu iyileşme döneminde vücutta biriken laktik asit temizleniyor. Yaklaşık bir hafta sonra ise metabolizma tekrar normal diapoz seviyesine dönüyor. En dikkat çekici bulgu ise, bu sürecin ardından kraliçe arıların kış uykusundan uyanmaması ve bahara kadar normal bir şekilde beklemeye devam edebilmeleri oldu.

Bu keşfin, iklim değişikliğiyle birlikte artan sel ve aşırı hava olaylarına karşı arıların dayanıklılığını anlamak açısından büyük önem taşıdığı belirtiliyor. Bombus arıları, dünya genelinde ekosistemlerin sağlığı ve tarımsal üretim için hayati öneme sahip tozlayıcılar arasında yer alıyor. Bu araştırma, ilk bakışta kırılgan görünen canlıların bile doğada beklenmedik ve etkili hayatta kalma stratejileri geliştirebildiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER