Taksi Sektöründe Büyük Değişim: 15 Gün Sonra Yeni Sistem, Plaka Fiyatları Çakıldı

0

BEĞENDİM

0

Taksi plakası fiyatlarında önemli bir düşüş yaşanıyor. Yılın en düşük seviyelerine yaklaşan plaka değerleri, yaklaşan yeni düzenlemelerin habercisi olarak görülüyor. Yaklaşık 10 milyon liraya alıcı bulan taksi plakalarına, 2 milyon liraya yakın Katma Değer Vergisi ve noter harcı ekleniyor. Bu durum, plakaların gerçek değerini yaklaşık 8 milyon lira seviyelerine indirmiş durumda.

Fiyatlardaki bu sert düşüşün temel nedeni, taksilerde Taksi Mali Cihazı’nın zorunlu hale gelmesi için tanınan 15 günlük sürenin dolmak üzere olması. Basit usulden gerçek usule geçiş yapan taksiciler için yeni bir dönem başlıyor. Bu cihazın takılması için yalnızca 15 günleri kaldı. Bu sürenin ardından, tüm kazançlar anında Maliye’ye iletilecek ve cihaz, taksimetre ile entegre çalışarak otomatik olarak fiş kesecek. Bu yeni sistemin taksicilerin kazançlarında yüzde 20 oranında, dolaylı olarak ise yüzde 45’e varan bir düşüşe yol açması bekleniyor.

Esnaf odalarının kendi aralarındaki toplantılarda, gerçek usul vergilendirmesinde vergilerin yüzde 20’den yüzde 1,5’e düşürüleceği yönünde beklentiler olsa da, bu konuda Maliye tarafından resmi bir açıklama veya çalışma yapılmamış olması belirsizliği artırıyor. 15 gün sonra, yeni plaka alan taksicilerin araçlarına bu mali cihazı taktırmaları zorunlu olacak. Mevcut plaka sahipleri için ise bu geçişin 1 Eylül 2026 tarihine kadar tamamlanması gerekecek.

Taksimetre ve Mali Cihaz Tek Başına Çalışamayacak

Yeni sistemle birlikte taksimetreler, Taksi Mali Cihazı’ndan bağımsız olarak çalışamayacak. Benzer şekilde, Taksi Mali Cihazı da tek başına fiş veya e-belge üretemeyecek ve manuel veri girişi mümkün olmayacak. Bu iki sistemin entegre çalışması, tüm işlemlerin kayıt altına alınmasını sağlayacak.

Harici POS Cihazı Uygulaması Tarih Oluyor

Taksicilere bankalar tarafından verilen harici POS cihazı uygulaması da sona eriyor. Artık taksilerde bağımsız POS cihazları bulundurulmayacak. Tüm ödeme işlemleri, taksimetre ve Taksi Mali Cihazı aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Konum Bildirimi de Yapılacak

Taksi Mali Cihazı, GPS üzerinden konum verilerini (enlem ve boylam) zaman bilgisiyle birlikte saklayacak. Ancak, taksimetrede de GPS özelliği bulunup bu veriler buradan alınabilirse, mali cihazda bu özelliğin olmasına gerek kalmayacak. Bu sayede, kartlı ödeme yapan müşterilerin seyahat güzergahları da kontrol altına alınmış olacak.

Yeni Sistem Taksicileri Zorlayacak

Taksilerin ana gider kalemi akaryakıt olsa da, stopaj, tamir-bakım masrafları, lastik alımları ve yasal sınırlar dahilindeki yeme-içme faturaları gibi giderler vergi matrahından düşülebilecek. Ancak, SGK primini dahi kendisi ödemek zorunda kalan şoförlerin, kazançlarından doğacak KDV ve gelir vergisi gibi ödemelerin nasıl hesaplanacağı konusunda belirsizlik sürüyor. Yasa dışı yollarla galerici veya komisyoncular tarafından kiralanan taksilerde vergiyi kimin ödeyeceği de bilinmiyor. Düzenleme öncesinde düşük vergi oranları nedeniyle plaka sahipleri vergiyi karşılarken, günde 10 bin lira ciro yapan bir ticari taksinin 2 bin lira KDV ödemesi çıkabiliyor. Günlük yakıt masrafı 475 lira civarında olan bir takside, bu tutar KDV’den düşülebiliyor ve kalan kısım kar olarak vergilendirildiği için gelir vergisi de yüksek çıkabiliyor. Plaka sahibi, şoför ve yasa dışı kiralama durumlarında vergi düzeninin nasıl şekilleneceği belirsizliğini koruyor.

Pazarlıkla Seyahat Etme İhtimali Ortaya Çıkabilir

Kayıt dışı çalışmaya devam etmek isteyen bazı taksiciler, akıllı telefon uygulamaları aracılığıyla pazarlık usulüyle ücret belirleyerek seyahat hizmeti sunabilir. Bu durumda, taksimetre açılmadığı için vergiler hariç olarak daha düşük ücretlerle yolcu taşınması mümkün olabilir. Ancak bu durum yasa dışı kabul ediliyor ve yakalanmaları halinde ciddi cezalarla karşı karşıya kalabilirler. “Korsan taksicilik” kapsamında değerlendirilen bu tür faaliyetler nedeniyle taksiler 60 gün trafikten men edilebilir, araç sahibine 100 bin lira, sürücüye ise 30 gün ehliyet süresiyle el koyma cezası uygulanabilir. Cumhurbaşkanı’nın onayıyla Resmi Gazete’de yayımlanmadığı için korsan taşımacılık cezası halen 58 bin 217 lira olarak uygulanıyor. Müşterilere de kayıt dışı ekonomiye katkı sağladıkları gerekçesiyle idari para cezaları kesilebilir.

Plaka Fiyatları Erimeye Devam Ediyor

10 yıl önce 4-5 daire değerinde olan taksi plakaları, bugün ortalamanın altındaki semtlerde 2+1 daire bile alamayacak duruma geldi. Vergiler dahil 10 milyon liradan satılan plakaların yanı sıra, yasa dışı taksi plakası kiraları da 55 bin lira civarında seyrediyor. Plakasını satmak isteyen çok sayıda kişi varken, alıcı bulmakta zorlanan galerici ve komisyoncular, plaka fiyatlarını kendi aralarında belirleyerek satışlardan vergi ödemekten kaçınıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin geçmişte uygulama bazlı ticari taksi plakalarını ortalama 5 milyon liradan sattığı biliniyor. Taksi Mali Cihazı’nın zorunlu hale gelmesiyle birlikte plaka fiyatlarının daha da düşüp düşmeyeceği konusunda net bir bilgi olmasa da, cihazın takılacağına dair Resmi Gazete kararının ardından fiyatlar yaklaşık 3,5 milyon lira seviyesine kadar geriledi. Bu durum, sektördeki ekonomik dengeleri daha da değiştirecek gibi görünüyor.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER