Uluslararası Enerji Ajansı’ndan Küresel Piyasaya Kritik Müdahale: 400 Milyon Varil Petrol Serbest Bırakılıyor

0

BEĞENDİM

0

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) bünyesindeki 32 üye ülke, kurum tarihindeki en yüksek miktarda stratejik petrol rezervini, toplam 400 milyon varili piyasaya sürme kararı aldı. IEA Başkanı Fatih Birol, mevcut küresel enerji piyasasındaki durumun “eşi görülmemiş ölçekte zorluklar” barındırdığını vurguladı. Paris’teki IEA merkezinde açıklamalarda bulunan Birol, Orta Doğu’da yaşanan gerilimlerin küresel petrol ve gaz piyasaları üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Hürmüz Boğazı’nın, günlük 15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil petrol ürününün taşındığı, küresel deniz yoluyla petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’ini oluşturan kritik bir arter olduğunu hatırlatan Birol, bölgedeki güncel durumun bu geçişi neredeyse tamamen durma noktasına getirdiğini belirtti. Alternatif güzergahların yetersizliği ve mevcut depolama kapasitelerinin doluluğu gibi nedenlerle Orta Doğu’daki petrol üreticilerinin üretimi kısmaya başladığını ifade eden Birol, gaz piyasalarındaki durumun da giderek zorlaştığını, özellikle Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden sağlanan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) kargoları için alternatiflerin sınırlı olduğunu dile getirdi. Bu gelişmelerin küresel enerji tedarikinde yüzde 20’lik bir azalmaya yol açtığını ve en büyük etkiyi Asya’nın gördüğünü bildirdi. Birol, “Petrol piyasasında karşı karşıya olduğumuz zorluklar, eşi görülmemiş ölçekte. Bu nedenle IEA üyesi ülkelerin bu duruma, emsali görülmemiş büyüklükte bir acil ortak müdahaleyle karşılık vermiş olmalarından büyük memnuniyet duyuyorum” şeklinde konuştu. Enerji güvenliğine yönelik büyük aksaklıklar yaşandığında IEA’nın daha önce 5 kez koordineli eylem kararı aldığını hatırlatan Birol, bu kapsamda oy birliğiyle alınan 400 milyon varillik petrol serbest bırakma kararının, Hürmüz Boğazı’ndaki arz kaybını telafi etmeyi ve piyasalardaki aksaklıkların acil etkilerini hafifletmeyi amaçladığını belirtti. Ancak Birol, petrol ve gaz akışının istikrarı için en önemli gelişmenin Hürmüz Boğazı üzerinden transit geçişin yeniden başlaması olduğunu vurguladı. IEA’nın durumu yakından izlemeye devam edeceğini ve gerekirse ek önerilerde bulunacağını ekledi. 32 ÜYE ÜLKE ACİL DURUM STOKLARINI PİYASAYA SÜRECEK IEA’nın 32 üyesinin aldığı karar gereğince, acil durum petrol stokları her üye ülkenin kendi koşullarına göre belirlenecek zaman dilimlerinde piyasaya sunulacak. Bazı ülkeler ek acil durum önlemleriyle bu süreci destekleyecek. IEA üyelerinin mevcut 1,2 milyar varili aşan acil durum stokuna ek olarak, hükümetlerin sorumluluğunda 600 milyon varil daha endüstri stoku bulunuyor. IEA Sekreterliği, bu toplu eylemin detaylı uygulama bilgilerini kamuoyuyla paylaşacak. Bu karar, 1974’te kurulan IEA tarihinde acil durum petrol stoklarının piyasaya sürülmesine yönelik alınan altıncı koordineli eylem olma özelliğini taşıyor. Önceki kararlar 1991, 2005, 2011 ve Rusya-Ukrayna savaşının başladığı 2022 yıllarında alınmıştı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırıları ve İran’ın misilleme olarak Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemileri hedef alması, Boğaz’daki günlük yaklaşık 20 milyon varillik petrol ve petrol ürünleri sevkiyatını durma noktasına getirdi. Bu durum, petrol piyasasında arz endişelerinin derinleşmesine ve fiyatlarda sert dalgalanmalara yol açıyor. ABD DE 172 MİLYON VARİL PETROLÜ PİYASAYA SÜRECEK ABD yönetimi de IEA’nın kararının ardından stratejik petrol rezervinden 172 milyon varil petrolü piyasaya süreceğini duyurdu. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, IEA üyesi 32 ülkenin aldığı kararın ardından, bu çabanın bir parçası olarak Başkan Donald Trump’ın Enerji Bakanlığı’na 172 milyon varil petrolün piyasaya sürülmesi yetkisi verdiğini açıkladı. Söz konusu petrolün piyasaya sürülmesinin yaklaşık 120 gün sürmesi bekleniyor. Açıklamada ayrıca, stratejik rezervlerin gelecek yıl içinde mevcut çekilecek miktardan yüzde 20 daha fazla olacak şekilde, yani yaklaşık 200 milyon varille ve vergi mükelleflerine herhangi bir maliyet getirmeden yeniden doldurulmasının planlandığı belirtildi.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER