Ay’a Dönüş Planları Helyum Sorunuyla Gecikmede: Artemis II Görevi Yeniden Rötar Yaptı

0

BEĞENDİM

0

NASA’nın insanlı Ay misyonu Artemis II, teknik bir aksaklık nedeniyle kritik bir erteleme daha yaşadı. Uzay ajansından yapılan açıklamalara göre, devasa Space Launch System (SLS) roketinin üst kademesindeki helyum gazı akışında tespit edilen bir kesinti, mart ayı fırlatma penceresini tehlikeye attı. Bu beklenmedik durum, NASA’nın uzun süredir üzerinde çalıştığı ve Ay’a insan gönderme hedefinin önemli bir adımı olan bu misyonun takvimini yeniden şekillendirmesine neden oluyor.

Sorunun kaynağının henüz tam olarak belirlenemediği, ancak mühendislerin detaylı incelemeler yaptığı bildirildi. NASA yetkilileri, roketin güvenli bir şekilde fırlatma rampasından alınarak yeniden montaj binasına (Vehicle Assembly Building – VAB) taşınacağını belirtti. Bu süreç, mart ayı için planlanan beş olası fırlatma tarihi fırsatının kaçırılması anlamına geliyor. Roketin VAB’a naklinin 24 Şubat’ta hava koşullarının uygun olması durumunda gerçekleşmesi öngörülüyor. Yaklaşık 98 metre yüksekliğindeki SLS roketinin bu nakli, dünyanın en ağır paletli taşıyıcıları arasında yer alan ve 8,2 milyon kilograma kadar yük taşıyabilen NASA’ya ait “Crawler-Transporter” araçlarıyla yaklaşık 6,4 kilometrelik bir mesafede gerçekleştirilecek. Bu tür karmaşık işlemlerin yalnızca kapalı alanlarda, yani hangar ortamında yapılabildiği vurgulanıyor.

NASA Yöneticisi Jared Isaacman, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, yaşanan bu teknik sorunun mart ayı fırlatma ihtimallerini neredeyse tamamen ortadan kaldırdığını ifade etti. Ajansın, mart ayındaki fırsatları kaçırması durumunda nisan ayında altı farklı fırlatma tarihi seçeneği bulunuyor. Bu tarihler 1, 3, 4, 5 ve 6 Nisan olarak belirlenmiş durumda.

Artemis II görevi mürettebatı, NASA astronotları Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen’den oluşuyor. Başarılı bir yakıt doldurma testi sonrası karantinaya alınan astronotlar, bu son gelişme üzerine karantina süreçlerini tamamlayarak yeni bir fırlatma tarihi belirlenene kadar Houston’da bekleyecek.

Helyumla ilgili sorunlar Artemis programı için yeni değil. Artemis I’in 2022’deki insansız uçuşunda da üst kademe basınçlandırma sisteminde benzer helyum kaynaklı gecikmeler yaşanmıştı. Bu durum, mevcut sorunun değerlendirilmesinde Artemis I’den elde edilen verilerin de yeniden incelenmesine yol açtı. Ayrıca, ay başında yapılan ilk yakıt doldurma denemesinde roketin çekirdek kademesinde sıvı hidrojen sızıntısı tespit edilmiş ve bu da şubat ayındaki planlanan fırlatmanın ertelenmesine neden olmuştu. Son yapılan testlerde ise 700 bin galon sıvı oksijen ve sıvı hidrojenin sorunsuz bir şekilde doldurulup boşaltıldığı ve hidrojen sızıntısının yaşanmadığı bildirilmişti.

Artemis II görevi, 1972’deki Apollo 17 misyonundan bu yana Ay yörüngesine yapılacak ilk insanlı uçuş olacak. Yaklaşık 10 gün sürmesi planlanan bu görevde astronotlar Ay’a iniş yapmayacak, ancak Orion kapsülü ile Ay’ın çevresinde dolaşacaklar. Mürettebat, Ay’ın görünmeyen yüzünün yaklaşık 7 bin 500 kilometre ötesine kadar ilerleyerek insanlığın uzaydaki en uzak noktasına ulaşma rekorunu kıracak. 98 metrelik SLS roketi ve Lockheed Martin tarafından üretilen Orion kapsülü, bu görevle ilk kez insanlı bir uçuşta bir araya gelecek.

NASA’nın Artemis programı, Apollo döneminden sonra Ay’a insanlı görevler gönderme ve uzun vadede Ay’ın güney kutbunda kalıcı bir insan varlığı oluşturma hedefini taşıyor. Bu kutuptaki su buzunun içme suyu, solunum gazı ve roket yakıtı üretiminde kullanılması planlanıyor. Ancak Artemis II’de yaşanan bu aksilikler, NASA’nın iddialı hedeflerine ulaşma yolundaki zorlukları ve zaman çizelgesindeki belirsizlikleri bir kez daha gözler önüne seriyor. Daha önce bazı uzmanlar, mart ayı gibi erken bir tarihte fırlatma yapılması durumunda astronotların güvenliğinin riske girebileceği yönünde uyarılarda bulunmuştu. Artemis III görevi kapsamında gerçekleştirilecek Ay inişi öncesinde Artemis II, tüm sistemlerin test edilmesi açısından büyük önem taşıyor. NASA’nın önümüzdeki günlerde geniş çaplı bir basın toplantısı düzenleyerek Artemis II ve sonraki görevlerin güncellenmiş takvimini ve yol haritasını kamuoyuyla paylaşması bekleniyor. Bu erteleme, Ay’a dönüş hayallerini bir süreliğine daha ertelemiş olsa da, uzay ajansı teknik sorunları çözerek güvenli bir misyon gerçekleştirmeye odaklanmış durumda.

Fotoğraf: MALATYA BÜYÜKŞEHİR HABER